تدریس خوب

ویژگی‌های تدریس خوب

معلمی یکی از پیچیده‌ترین مشاغل دنیا است. در این مقاله قصد داریم به گوشه‌ای از ریزه‌کاری‌های تدریس بپردازیم. آنچه در ادامه می‌خوانید برگرفته از توصیه‌های ریچارد لِبلانک (Richard Leblanc) است که به ویژگی‌های تدریس خوب اشاره دارد. لبلانک، از اساتید برجسته‌ی دانشکده‌ی کسب‌وکار دانشگاه یورک، در سال ۱۹۹۸ موفق به دریافت جایزه‌ی سیمور شولیک (Seymous Schulich Award) شد که هر ساله به اساتید برتر اهدا می‌شود. با ما همراه باشید تا فوت و فن‌های معلمی و یک تدریس خوب را در آموزشي كالا بخوانید.

 

تدریس خوب همان‌قدری که بر پایه‌ی عقل می‌چرخد، به حضور قلب هم بستگی دارد. فقط این نیست که دانش‌آموزان‌‌تان را به یادگیری ترغیب کنید، بلکه خودِ یاد گرفتن را یادشان دهید، آن هم به شکلی مرتبط، معنی‌دار و خاطره‌انگیز. باید به حرفه‌ی‌تان ارزش بگذارید، عشق بورزید و این عشق را به دیگران و از همه مهم‌تر به دانش‌آموزان‌تان هم منتقل کنید.

teaching-3

 

تدریس خوب یعنی عرضه‌ی دانش در قالب کالا و تربیت دانش‌آموزان به عنوان مصرف‌کنندگان دانش. باید هر آنچه در چنته دارید به کار بگیرید تا از دانش رشته‌ی خودتان عقب نمانید، یعنی منابع مرتبط و غیرمرتبط با حوزه‌ی تخصصی‌تان را مطالعه کنید و هر زمان که توانستید خودتان را در صف پیشتازان قرار دهید. اما دانش فقط در نشریات علمی خلاصه نمی‌شود. تدریس خوب مستلزم پر کردن فاصله‌ی بین نظریه و عمل نیز هست. باید که از گوشه‌ی خلوت‌تان بیرون بزنید و خودتان را غرق حرفه‌ی‌تان کنید، یعنی با فعالان حوزه‌ی تخصصی خودتان گفتگو داشته باشید، مشورت کنید، یاری‌شان دهید و سعی کنید که به اجتماعات‌شان وارد شوید.

 

تدریس خوب یعنی گوش دادن، پرسیدن، جوابگو بودن و به یاد داشتن اینکه هر دانش‌آموز و کلاسی متفاوت است. تدریس خوب یعنی بیرون کشیدن جواب و پرورش دادن مهارت‌های ارتباط شفاهی دانش آموزان ساکت. تدریس خوب یعنی متمایل کردن دانش آموزان به سمت عالی‌ترین‌ها و همزمان یعنی انسان بودن، احترام گذاشتن به دیگران و حرفه‌ای بودن در همه حال.

teaching-2

تدریس خوب این نیست که همیشه یک برنامه‌ی ثابت داشته باشید و سِفت‌ و سخت به آن عمل کنید، بلکه یعنی انعطاف داشتن، نرم و روان بودن، آزمون و خطا کردن و اعتماد به نفس داشتن برای اینکه در مواجهه با شرایط متغیر بازنمانید و خودتان را وفق دهید. تدریس خوب یعنی حتی اگر از همه‌ی چیزهایی که می‌خواستید در کلاس پیاده کنید فقط ۱۰ درصدش را انجام دادید، باز هم حس خوبی داشته باشید. تدریس خوب یعنی هر زمان که دیدید جای دیگری چیز بیشتر و مفیدتری برای یادگیری هست، بتوانید به راحتی از برنامه‌ی درسی و زمانبندی تدریس‌تان فاصله بگیرید. تدریس خوب یعنی ایجاد تعادلی خلاقانه بین اینکه از طرفی یک دیکتاتور مستبد باشید و از طرف دیگر یک آدم زود تسلیم شونده و مطیع. معلمان خوب همیشه بین این دو قطب با توجه به شرایط در نوسان هستند و می‌دانند که در هر زمان دقیقا کجا باید قرار بگیرند.

 

تدریس خوب به شیوه‌ی آموزش هم بستگی دارد. آیا تدریس خوب باید مفرح باشد؟ البته که بله! آیا این مفرح بودن به معنی بی‌محتوایی نیست؟ هرگز! تدریس مؤثر این نیست که دو دستی به تریبون بچسبید یا که حین نطقِ یکنواخت و کسل‌کننده‌ی‌تان فقط به اسلایدهایی که نمایش می‌دهید چشم بدوزید. معلمان خوب با تک تک دانش آموزان‌شان ارتباط برقرار می‌کنند و می‌دانند که خودشان رهبر ارکستر هستند و همه‌ی کلاس نوازندگان‌شان. هر دانش آموز ساز متفاوتی می‌زند، آن هم به اندازه‌ی توانایی خودش. وظیفه‌ی معلم این است که مهارت‌های دانش آموزانش را بهبود ببخشد و کاری کند که این سازها در قالب یک کلیت منسجم جان بگیرند تا بتوانند یک قطعه‌ی موسیقی تولید کنند.

 

تدریس خوب، شوخ‌طبعی می‌خواهد که البته خیلی هم اهمیت دارد. مقصود این است که فروتن باشید و خودتان را زیادی از حد جدی نگیرید. مثلا گاهی شوخی کنید، اما شوخی‌هایی که توهین‌آمیز نباشند، بیشتر هم از خودتان مایه بگذارید تا یخ کلاس آب شود و دانش‌آموزان‌تان بتوانند در فضای راحت‌تری تحصیل کنند، فضایی که شما هم مثل آنها شخصی هستید که خطاها و کاستی‌های خودش را دارد.

 

تدریس خوب یعنی مواظب بودن، رشد دادن و تربیت کردن ذهن‌ها و استعدادها. تدریس خوب یعنی وقت گذاشتنِ اغلب نامحسوس برای تک تک دانش‌آموزان. تدریس خوب یعنی ساعت‌های خسته‌کننده‌ی نمره دادن، طراحی یا بازنگری دروس و آماده‌سازی محتویات لازم برای تقویت بیشتر محتوای آموزشی.

teaching-1

تدریس خوب نیازمند پشتیبانی یک رهبری قوی و آرمانی است و نیز منابع کمک‌ آموزشی و ملموس، پرسنل و بودجه. تدریس خوب به طور پیوسته از دیدگاهی جامع و فراگیر نیرو می‌گیرد که در کل سازمان از اساتید تمام‌وقت گرفته تا مدرسان پاره‌وقت غالب بوده و نه تنها در کلام‌شان جاری است، بلکه در عملکرد همگی اعضای مجموعه نیز نمود دارد.

 

تدریس خوب یعنی رایزنی بین مراکز آموزشی مقاطع بالاتر و پایین‌تر، کار گروهی و شناخته و تشویق شدن به وسیله‌ی همکاران. باید از معلمان کارآمد تقدیر شود و معلمان ضعیف نیز از طریق برنامه‌های آموزش و توسعه اصلاح شوند.

 

در آخر، تدریس خوب یعنی شادی کردن، تجربه‌ی لذت‌ها و پاداش‌های درونی، مثلا اینکه با دانش‌آموز ردیف عقبی چشم توی چشم شوید و ببینید که با هم عمیقا ارتباط برقرار کرده‌اید، مشاهده‌ی شکل‌گیری افکار، دیدن پیشرفت دانش‌آموزان یا شکار لبخند روی صورت دانش‌آموزی که درس را در لحظه متوجه شده است. تدریس خوب یعنی از دانش‌آموز قدیمی‌تان بشنوید که تدریس شما مسیر زندگی‌اش را تغییر داد یا که درس شما بهترین کلاسی بود که در عمرش گذرانده است. معلم خوب هیچ‌وقت به خاطر پول یا از روی ضرورت معلمی نمی‌کند، بلکه از شغلش حقیقتا لذت می‌برد و خودش می‌خواهد که انجامش دهد. کلام آخر اینکه معلم خوب نمی‌تواند به هیچ شغل دیگری جز معلمی فکر کند.

 

آغاز سال تحصيلی 96-95

آغاز سال تحصيلی 96-95 افتتاح 33 هزار كلاس درس جديد

وزير آموزش و پرورش در مراسم آغاز سال تحصيلی 96-95 در دبيرستان نرجس (س) خبر داد:

افتتاح 33 هزار كلاس درس جديد با زيربنای 4 ميليون و600 هزار متر مربع در دولت يازدهم

به گزارش مركز اطلاع رسانی و روابط عمومی وزارت آموزش وپرورش، صبح امروز علی اصغر فانی در مراسم آغاز سال تحصيلی 96-95 كه با حضور دكتر روحانی رئيس جمهور، محمد نهاونديان رئيس دفتر رئيس جمهور، عليرضا جدايی رئيس مركز اطلاع رسانی و روابط عمومی، مرتضی رئيسی رئيس سازمان نوسازی، توسعه و تجهيز مدارس، عليرضا كمرئی مدير كل آموزش وپرورش شهر تهران و محمدفاضل مدير كل دفتر وزارتی در دبيرستان نمونه دولتی دخترانه حضرت نرجس (س) برگزار شد، با تبريك هفته دفاع مقدس و بازگشايی مدارس اظهاركرد:

آموزش وپرورش تلاش می كند تا سند تحول بنيادين را به عنوان گفتمان غالب و نهاد آموزش وپرورش را به عنوان يك دغدغه همگانی برای كشور تبديل كند.

وي با بيان اينكه سند تحول مبنای اقدامات آموزش وپرورش در برنامه ششم توسعه است تصريح كرد: در سالي كه رهبری آن را به نام اقتصاد مقاومتی «اقدام و عمل » مطرح كرده است ، آموزش وپرورش كتابی را با همين عنوان برای دانش آموزان درنظرگرفته تا بتواند اقتصاد مقاومتی را به دانش آموزان آموزش دهد.

 

عضو كابينه تدبير و اميد افزود: اجرای برنامه جامع كارآفرينی كسب رتبه نخست آموزش وپرورش در بين نهادهای دولتی و غيردولتی در حوزه ترويج فرهنگ ايثار و شهادت ، احياي قريب به 750 دارالقرآن در كشور ، اقامه نماز جماعت در بيش از 55 هزار مدرسه ، اعزام 700 هزار دانش آموز به اردوی راهيان نور و افتتاح بيش از 33 هزار كلاس درس جديد با زيربنای 4 ميليون و 600 هزار متر مربع بخشی از اقدامات آموزش وپرورش دولت يازدهم در اين 3 سال بوده است.

فاني با بيان اينكه 30 درصد فضاهاي آموزشي جديد در اين دولت توسط خيرين ساخته شده است ، خاطرنشان كرد: امروز همزمان با آغاز سال تحصيلي جديد ، دبيرستان دخترانه حضرت نرجس (س) توسط دكتر مصلي نژاد خير نيك انديش به بهره برداري مي رسد كه ايشان تاكنون 54 پروژه فاخر آموزشي، پرورشي و ورزشي را تقديم آموزش وپرورش كرده است.

وزير آموزش وپرورش ادامه داد: سال تحصيلی جديد با 13 ونيم ميليون دانش آموز و 950 هزار معلم وفرهنگی در 107 هزار مدرسه آغاز می شود كه برای اين دانش آموزان تاكنون 134 ميليون جلد كتاب درسي با 100 هزار عنوان آماده شده است .

فانی گفت: برای اولين بار در نظام آموزشی كشور 4 درس تفكر و سوادرسانه ای، كارآفرينی و فناوری، انسان ومحيط زيست و انسان و سلامت پيش بينی شده است كه اميدواريم با اجراي اين دروس بخشی از خلأ های موجود نظام آموزشی حل شود.

گفتنی است؛ همزمان با افتتاح دبيرستان نمونه دولتي دخترانه حضرت نرجس (س) 1000 پروژه آموزشی، پرورشی و ورزشی ديگر به طور همزمان در سراسر كشور افتتاح و موردبهره برداری قرار خواهد گرفت.

class1

چند نوع مدرسه در ایران وجود دارد؟

مدرسه نهادی است که بعد از خانواده بیشترین تأثیر را در تربیت و شکل‌گیری شخصیت کودکان و نوجوانان دارد.

کانون متعالی که در صورت دارا بودن معیارها و استانداردهای لازم، متناسب با ویژگی‌های فرهنگی و روحیات دانش‌آموزان و دارا بودن امکانات فیزیکی، سخت‌افزاری و نرم‌افزاری مناسب با فناوری‌های روز و مهم‌تر از آن، پرهیز از دسته‌بندی‌ها و جداسازی‌های طبقاتی مانند دانش‌آموزان طبقات مرفه و متمول، می‌تواند پایه‌گذار و زیربنای اساسی در شکل‌گیری و ساماندهی شخصیت دانش‌آموزان در زمینه‌های علمی و تربیتی باشد.
در کشورمان نیز بیش از ۱۰۰ سال است که از زمان گرته‌برداری فرهنگی و آموزشی، خاصه الگوگیری از نظام آموزشی مدرنیته و پذیرا شدن سوغات جامعه غربی که همان سبک مدرسه‌داری نوین بود، می‌گذرد و در این مسیر همراه با تغییرات فرهنگی، اجتماعی و سیاسی جامعه ایران، نظام تعلیم و تربیت ما نیز دستخوش تغییر و دگرگونی شد.

در هر برهه‌ای تنوع مدارس و به اصطلاح عامه‌تر خود، طبقه‌بندی مراکز آموزشی بر اساس هوش و استعداد دانش‌آموزان، مدنظر قرار گرفت که به دنبال آن دسته‌بندی و شائبه طبقاتی‌کردن تحصیلات به دانش‌آموزان خانواده‌های مرفه و متوسط تبعات فرهنگی و اجتماعی را به دنبال خود داشته است.
یکی از نمودهای این دسته‌بندی واحدهای آموزشی، تراکم و امکانات مطلوب و بعضاً خارج از عرف این مدارس در مقابل امکانات بسیار ابتدایی مدارس دیگر است که باعث نوعی سرخوردگی و بی‌انگیزگی در بین دانش‌آموزان شده است.
در خصوص ضرورت ایجاد تنوع در مدارس در نظام تعلیم و تربیت کشور همواره بین متولیان و مسئولان این حوزه و در دولت‌های مختلف اشتراک و افتراق نظرهای مختلفی وجود داشته و دارد؛ عده‌ای در مقام دفاع از تنوع مدارس بر این نکته اشاره دارند که این تنوع آموزشی باعث ایجاد انگیزه دانش‌آموزان و پرورش استعدادهای ناب در بین دانش‌آموزان مناطق مختلف کشور می‌شود و این دانش‌آموزان با در نظر گرفتن امکانات و تسهیلات ویژه می‌توانند در مسیر نظام‌مند و حساب شده‌ای حرکت‌ کنند تا در این مسیر بتوانند در آینده تحصیلی و شغلی خود مؤثرتر باشند و نخبه‌پروری و کادر سازی علمی مطلوبی شکل گیرد.
در این مسیر برخی کارشناسان مسائل آموزشی بر تنوع مدارس تأکید دارند و در توجیه این نظر خود، پرورش ویژه و اختصاصی دانش‌آموزان مستعد را برای پایه‌گذاری و کادر سازی دانشمندان آینده کشور، امری ضروری می‌دانند.

در نقطه مقابل گروهی دیگر، پیامد جداسازی دانش‌آموزان از یکدیگر و تنوع مدارس را گامی در کاهش کیفیت مدارس دولتی، گرایش بعضاً اجباری خانواده‌ها به سوی مدارس غیر دولتی آن هم به دلیل امکانات نامطلوب مدارس دولتی و به دنبال آن بی‌انگیزگی دانش‌آموزان و معلمان می‌دانند و میدان نابرابری در رقابت علمی جهت شکوفایی نبوغ و استعدادهای نهفته دانش‌آموزان عنوان می‌کنند.

در نظام آموزشی دنیا با وجود سطح‌بندی‌های مرسوم در مراکز و واحدهای آموزشی، اصل بها دادن به مراکز آموزشی مورد استفاده عموم مردم و تجهیز همه جانبه آنها از جهت تأمین نیروی انسانی ماهر تا امکانات مناسب آموزشی، همواره مورد تأکید و توجه بوده است.

البته هرچند هنوز مدارس دولتی در دستگاه تعلیم و تربیت جایگاه و رتبه نخست را داراست و اولویت اول مسئولان، تجهیز امکانات این مدارس در همه نقاط برخوردار و کم برخوردارست و سهم مدارس دولتی با دیگر مدارس قابل مقایسه نیست، اما انواع دیگر مدارس هم در حال گسترش است و دانش‌آموزان برحسب شرایط و امکانات خود در مدارس دولتی یا مدارس خاص تحصیل می‌کنند.
اینکه آیا وجود تنوع مراکز آموزشی در آموزش و پرورش نیاز ضروری است، موضوع قابل بحث مسئولان آموزش و پرورش در ادوار و دولت‌های مختلف حاکم بر سیستم آموزشی بوده است.
عده‌ای معتقدند که با تنوع مراکز آموزشی فقط عده خاص و مشخصی از گروه‌های اجتماعی جامعه از امکانات بهتر آموزشی بهره‌مند می‌شوند و همان دانش‌آموزان نیز در آینده، شاکله وجودی ورودی‌های رشته‌های خاص مراکز آموزش عالی را تشکیل می‌دهند و مابقی دانش‌آموزان به دلیل سطح علمی پایین‌تر و عدم توانایی رقابت با دیگران، آن هم به دلیل تسهیلات آموزشی کمتر، دچار یأس و ناامیدی شده و انگیزه کافی را برای ادامه تحصیل از دست می‌دهند و این خود از عوامل ایجاد فاصله طبقاتی به ویژه در مسائل فرهنگی و آموزشی می‌شود.

حال اگر نگاهی به مدارس مختلف در نقاط پیرامونی زندگیمان کنیم، می‌توانیم شاهد تابلوهای متنوع این مدارس در نقاط مختلف شهرها و بعضاً روستاها باشیم و به راحتی و با احصای آنها، «وجود ۱۸ نوع مدرسه را در نظام تعلیم و تربیت کشورمان شاهد باشیم».
این مدارس شامل«مدارس دولتی»،«غیر دولتی»،«تیزهوشان»،«نمونه دولتی»،«هیأت امنایی»،«تربیت بدنی»،«معارف اسلامی»،«ایثارگران»، «دانش‌آموزان استثنایی»،«بزرگسالان»،«مدارس وابسته به نهادهای مختلف»،«مدارس سماء وابسته به دانشگاه آزاد اسلامی»،«مدارس شبانه روزی»،«از راه دور»،«ماندگار»،«مدارس هوشمند» و «شبانه» است.

مدرسه دولتی

مدارس دولتی

تحصیل دانش‌آموزان در مدارس دولتی رایگان است و دانش‌آموزان در صورت داشتن شرط سنی و محدوده محل سکونت، می‌توانند در این مدارس تحصیل کنند.

مدارس غیر دولتی

مدارس غیر دولتی، مدارسی است که از طریق مشارکت مردم، مطابق اهداف، ضوابط، برنامه‌ها و دستورالعمل‌های عمومی وزارت آموزش و پرورش تحت نظارت آن وزارتخانه تأسیس و اداره می‌شود.
این مدارس زیر نظر سازمان مدارس غیردولتی و مشارکت‌های مردمی فعالیت می‌کنند و شهریه‌ مدارس بر اساس ضوابط و قوانین از خانواده‌ها اخذ می‌شود.

نمونه دولتی

«نمونه دولتی» به مدارسی اطلاق می‌شود که دانش‌آموزان خود را از طریق آزمونی پذیرش می‌کنند و در سراسر ایران نمایندگی دارد و این مراکز به مراتب جمعیّت و سطح علمی، تعداد متفاوتی از دانش‌آموزان را پذیرش می‌کند.
این مدارس به‌ منظور تشویق‌ و ترغیب‌ دانش‌آموزان‌ مستعد، به‌ ویژه‌ دانش‌آموزان‌ مستعد مناطق‌ محروم‌ و افزایش‌ رشد علمی‌ و تربیتی‌ آنان‌ تأسیس‌ شده‌اند.
اولویت‌ در تأسیس‌ مدارس‌ نمونه‌ با مناطق‌ محروم کشور است‌؛ معلمان‌ و مربیان‌ این‌ مدارس‌ از میان‌ افراد متعهد و باتجربه‌ای‌ که‌ از سطح‌ علمی‌ و آموزشی‌ بالایی‌ برخوردارند، انتخاب‌ می‌شوند.
دانش‌آموزان‌ این مدارس از بین‌ فارغ‌ التحصیلان‌ مستعد پایه‌های‌ ششم ابتدایی‌ برای ادامه تحصیل در دوره متوسطه اول و پایه نهم‌ برای‌ ادامه‌ تحصیل‌ در دوره‌ متوسطه دوم و بر اساس معدل‌ کل‌ امتحان‌ نهایی‌ و نمره‌ آزمون‌ ورودی‌ انتخاب‌ می‌شوند.

مدارس شاهد

مدارس شاهد در سال ۱۳۶۵ با دستور امام خمینی(ره) به رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران ایجاد شد.
اولویت اول ثبت‌نام در مدارس شاهد، فرزندان شهدا هستند البته اولویت‌های دیگر ثبت‌نام در این مدارس شامل فرزندان آزادگان، جانبازان بالای ۷۰ درصد و به ترتیب جانبازان با درصدهای پایین‌تر، فرزندان رزمندگان، نوادگان شهدا و بستگان درجه یک و ۲ شهداست.

مدارس استعدادهای درخشان

ورود به مدارس استعدادهای درخشان یا تیزهوشان که در دو مقطع متوسطه اول و دوم فعالیت می‌کنند، براساس آزمون است که هر سال توسط سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان برگزار می‌شود؛ در حقیقت دانش‌آموزان تیزهوش در این مدارس تحصیل می‌کنند.

مراکز شبانه‌روزی

مدارس شبانه‌روزی، مدارسی هستند که در مرکز استان‌ها و روستاها برای دانش‌آموزان محروم ایجاد شده‌اند؛ در واقع مراکز شبانه‌روزی که خوابگاه نیز در کنار آن تعبیه شده است، برای دانش‌آموزان روستایی و عشایری است که امکان رفت و آمد روزانه از محل زندگی‌شان در روستا به مرکز استان را ندارند.

مدارس هیأت امنایی

هدف از ایجاد مدارس هیأت امنایی، مشارکت علمی، فکری، عاطفی، فرهنگی و اقتصادی اولیاء در اداره مدرسه است.
شورای عالی آموزش و پرورش در اردیبهشت ماه ۱۳۸۸ آیین‌نامه توسعه مشارکت‌های مردمی به شیوه مدیریت هیأت امنایی در مدارس را تصویب کرد.
اعضای هیأت امنای مدارس شامل «مدیر مدرسه»، «یک نفر از معاونان آموزشی مدرسه»، «یکی از کارکنان آموزشی»، «رئیس انجمن اولیاء و مربیان»، «یک نفر از اولیای دانش‌آموزان»،«دو نفر از صاحب نظران حوزه و دانشگاه»،«یک نفر خیر یا معتمد محل»، «یک نفر از اعضای شورایاری محله یا مؤسسات فرهنگی و ورزشی» و «یک نفر از اعضای هیأت مدیره مراکز تولیدی و خدماتی است».
این مدارس دولتی هستند و منابع مالی و اعتبارات دولتی دریافت می‌کنند، اما این مدارس می‌توانند از کمک‌های داوطلبانه مردم، کمک شورای آموزش و پرورش شهرستان یا از طریق دریافت وجوه فوق برنامه و کمک خیرین بهره‌مند شوند؛ همچنین این مدارس زیر نظر آموزش و پرورش و با نظارت تام آن اداره می‌شوند.

مدارس علوم و معارف اسلامی

راه اندازی دبیرستان‌های علوم و معارف اسلامی برای اولین بار بعد از پیروزی انقلاب اسلامی حسب نیازهایی که در جامعه اسلامی احساس می‌شد، از سوی مدرسه عالی شهید مطهری(ره) طراحی و راه اندازی شد.
رشته علوم و معارف اسلامی یکی از چهار رشته نظری آموزش و پرورش است که تحت عنوان دبیرستان‌های علوم و معارف اسلامی فعالیت می‌کنند؛ هدف از راه‌اندازی دبیرستان علوم و معارف اسلامی (صدرا)، تربیت فرهیختگان دینی و نشر فرهنگ متعالی اسلام ناب محمدی (ص) است.
مدارس علوم و معارف اسلامی هر سال از بین فارغ التحصیلان پایه نهم با آزمون علمی و گزینش، ثبت‌نام به عمل می‌آورند و پس از طی دوره متوسطه، دیپلم رشته علوم و معارف اسلامی که به تأیید وزارت آموزش و پرورش می‌رسد به آنان اعطاء می کند.

مدارس قرآنی

مدرسه قرآنی به مدرسه‌ای اطلاق می‌شود که در آن دانش‌آموزان مستعد و علاقه‌مند، علاوه بر برنامه رسمی و ساعات مقرر در جداول درسی دوره‌ها و رشته‌های مختلف تحصیلی‌، حداکثر ۶ ساعت آموزشی در هفته (حداقل ۲ ساعت در ابتدایی و ۳ ساعت در راهنمایی و متوسطه)، معارف، شایستگی‌ها و مهارت‌های تکمیلی قرآنی را فرا می‌گیرند؛ به فارغ‌التحصیلان این دسته از مدارس گواهینامه قرآنی اعطا خواهد شد.

مدارس ایثارگران

این مدارس به همسران، فرزندان، اعضای خانواده‌های شهدا، جانبازان، آزادگان و بسیجیان فعال اختصاص دارد و در رشته‌های مختلف دوره دبیرستان فعالیت می‌کنند و معمولاً در شیفت عصر فعال هستند.

مدارس فرهنگ

در سال ۱۳۸۱ تعداد ۴ باب مدرسه دولتی تحت عنوان «دبیرستان فرهنگ» به منظور بهبود شرایط اجرای رشته ادبیات و علوم انسانی در شهر تهران به‌صورت آزمایشی تاسیس شد، پس از گذشت سه سال از فعالیت این مدارس در سال ۱۳۸۳ همزمان با دولت هشتم شورای عالی آموزش و پرورش با ارزیابی و تأیید کار آمدی آموزشی، پژوهشی و پرورشی آنها در مقایسه با سایر مدارس مجری رشته ادبیات و علوم انسانی، آیین نامه تأسیس دبیرستان فرهنگ را تصویب و به سراسر کشور ابلاغ کرد. (مصوب جلسه ۷۱۴ شورای عالی آموزش و پرورش در تاریخ ۱۶ اسفند سال ۱۳۸۳) و از آن تاریخ تا کنون ۱۶ باب دبیرستان دولتی فرهنگ ( ۴ مدرسه نمونه دولتی و ۱۲ مدرسه هیات امنایی)در شهر تهران دایر شده که سه هزار و ۴۹۸ دانش آموز را تحت پوشش دارد.

مدارس از راه دور

سال ۱۳۸۳ مراکز آموزش از راه دور تأسیس و پس از آن به مدرسه تبدیل شد و در این مدارس، افراد معلول، متأهل و بزرگسال و افرادی که شرایط سنی حضور در مدرسه عادی را از دست داده‌اند، تحصیل می‌کنند و اولویت پذیرش با بازماندگان از تحصیل است؛ شیوه آموزش در این مدارس، نیمه حضوری و غیر حضوری است.

مدارس دانش‌آموزان استثنایی

در مدارس استثنایی، ۷ گروه شامل دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی٬ دانش‌آموزان آسیب دیده شنوایی٬ دانش‌آموزان آسیب دیده بینایی٬ دانش‌آموزان دارای مشکلات ویژه یادگیری٬ دانش‌آموزان دارای مشکلات رفتاری و هیجانی٬ دانش‌آموزان معلول جسمی ـ حرکتی و دانش آموزان چند معلولیتی٬ خدمات دریافت می‌کنند.
اهداف آموزش و پرورش استثنایی همان اهداف آموزش و پرورش عادی است٬ اما هدف اصلی آن به شکل خاص فراهم ساختن گستره ای از حمایت ها و خدمات انفرادی برای کمک به آموزش و پرورش دانش آموزان استثنایی به طریقی است که تفاوت ها و نیازهای آنها مد نظر قرار گیرد به گونه ای که بتوانند از برنامه درسی عمومی استفاده کنند.

مدارس ماندگار

مدرسه‌ای است که باید بیش از ۵۰ سال قدمت داشته باشد و دارای اعتبار و پیشینه درخشان علمی، فرهنگی و تاریخی درسطح ملی و بین‌المللی باشد.
برخورداری این واحد آموزشی از امتیازاتی نظیر مؤسسانی دارای شخصیتی معنوی و شاخص یا سابقه فعالیت چهره‌های برجسته و ممتاز در واحد آموزشی و داشتن فارغ التحصیلان برجسته علمی، فرهنگی و اجتماعی، داشتن فعالیت موفق آموزشی، علمی، عملی و فرهنگی در سال‌های اخیر، موفقیت دانش‌آ‌موختگان این مدارس در مسابقات عملی و علمی،از جمله ویژگی‌های این مدارس هستند.

مدارس بزرگسالان و شبانه

در این مدارس دانش‌آموزانی که بنا به‌ دلایلی ترک تحصیل کرده‌اند و یا دانش‌آموزانی که از نظر سنی شرایط ثبت نام در مدارس روزانه را ندارند، تحصیل می‌کنند.

مدارس سماء

این مدارس، نوعی از مدارس غیر دولتی هستند که با حمایت مادی و معنوی دانشگاه آزاد اسلامی فعالیت می‌کنند.

مدارس ورزش

مدارس ورزش، مدارس دولتی و خاص رشته تربیت بدنی هستند که دانش آموزان دارای استعدادهای برتر ورزشی را به خود جلب کرده و به پرورش آنها مبادرت می‌کنند.

مدارس وابسته به نهادها و افراد خاص

مدارسی هستند که توسط ارگان‌ها و سازمان‌های دولتی و غیردولتی و نیز افراد خاص با هدف‌ توسعه فعالیت‌های آموزشی در قالب برنامه‌ها و امکانات خاص ایجاد شده و مقررات خاصی در آن اعمال می‌شود البته برنامه آموزشی آنها تحت نظر آموزش و پرورش است.

مدرسه غیردولتی


توضیح معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش و پرورش درباره تنوع مدارس

علی زرافشان معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش و پرورش درخصوص «وجود انواع مدارس در آموزش و پرورش»، اظهارداشت: حدوداً ۱۷ عنوان مدرسه در کشور وجود دارد. وی ادامه داد: مدارس «تربیت بدنی»،«استثنایی یا کودکان با نیازهای ویژه»، «ایثارگران»، «بزرگسالان»،«نمونه دولتی»،«استعدادهای درخشان»،«هیأت امنایی» و «شاهد» از جمله این مدارس هستند.
زرافشان افزود: این مدارس در واقع تنوع مدرسه نیستند؛بلکه عمدتاً بسیاری از این مدارس بر اساس نیاز مخاطب ایجاد شده است مانند مدارس استثنایی و استعدادهای درخشان که ما نمی‌توانیم آنها را منحل کنیم.
معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش و پرورش به تشریح دلایل عدم انحلال مدارس استثنایی و استعدادهای درخشان پرداخت و گفت: دلیل آن، این است که چنین دانش‌آموزانی نیاز به معلمان و آموزش خاص دارند.
وی تصریح کرد: بعضی از مدارس مانند مدارس شاهد و ایثارگران مربوط به ارائه خدمات به خانواده ایثارگران است و برخی نیز بر اساس برنامه درسی خاص ایجاد شده است؛ مانند مدرسه تربیت بدنی که برای آموزش‌های ویژه تربیت بدنی است.
زرافشان با بیان اینکه مدارس معارف اسلامی برای ارائه دروس ویژه معارف اسلامی است،خاطرنشان کرد: اینکه به عنوان تنوع مدارس گفته می‌شود،تنوع مدارس به آن معنا نداریم؛تنوع به معنای ارائه خدمات یا تناسب با نیازهای خاص افراد و برنامه درسی است.
اگرچه در فلسفه ایجاد و عدم تأسیس مدارس مختلف همواره بین افراد و صاحب‌نظران تعلیم و تربیت کشور در ادوار مختلف، اختلاف‌نظر وجود داشته است و هریک از طرفین در توجیه موافقت یا مخالفت خود، دلایل و براهین خاص خود را مطرح می‌کنند، اما آنچه واضح و مبرهن بوده، این است که نباید تنوع مدارس موجب شود که زمزمه‌های طبقاتی کردن سطوح آموزشی و جداسازی آموزشی دانش‌آموزان خانواده‌های متمکن و ضعیف در اذهان ایجاد شود.
چرا که باید بدانیم در قانون اساسی کشور و در بیانات متعدد مسئولان ارشد نظام، به کرات بر تأمین امکانات مطلوب آموزشی برای همه مردم در سطوح مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تأکید شده است.

فنی و حرفه ای، کار و دانش

ادامه تحصیل تا کارشناسی برای دانش‌آموزان فنی و حرفه ای و کار و دانش

دانش آموزان فنی‌وحرفه‌ای و کار و دانش پس از ثبت نام در مقطع کاردانی پیوسته دانشگاه آزاد می‌توانند تا مقطع کارشناسی ناپیوسته این دانشگاه ادامه تحصیل دهند.

 

به نقل از روابط عمومی دانشگاه آزاد، به موجب مصوبه هیات رئیسه دانشگاه آزاد با توجه به اینکه پذیرش در مقاطع کاردانی پیوسته و ناپیوسته و نیز کارشناسی ناپیوسته دانشگاه آزاد به صورت بدون آزمون است، مقرر شد به اطلاع دانش آموزان فنی‌وحرفه‌ای و کار و دانش و داوطلبان و دانشجویان مقاطع کاردانی پیوسته و ناپیوسته رسانده شود که با ورود به دوره کاردانی، تا مقطع کارشناسی در واحدهای دانشگاه آزاد ادامه تحصیل خواهند داد.

 

شایان ذکر است، انتخاب رشته بدون آزمون کاردانی پیوسته و ناپیوسته دانشگاه آزاد و همچنین کارشناسی پیوسته و ناپیوسته این دانشگاه تا آغاز نیمسال جدید تحصیلی ادامه خواهد داشت.

آزمون تیزهوشان

شرایط ثبت نام در آزمون تیزهوشان 96

ضوابط و شرایط ثبت نام در آزمون تیزهوشان 96-97 دوره اول متوسطه ( پایه هفتم) به شرح ذیل می باشد:

 

۱. داشتن تابعیت ایرانی

تبصره :ثبت نام اتباع غیر ایرانی تابع بخشنامه مرکز امور بین الملل و مدارس خارج از کشور می باشد.

 

۲. کسب مقیاس خیلی خوب در تمام دروس و یا کسب مقیاس خوب در حداکثر یک درس و خیلی خوب در سایر دروس در نوبت دوم پایه پنجم سال تحصیلی 93-92

بطور خلاصه : نمرات نوبت دوم داوطلب در پایه پنجم سال گذشته باید همه خیلی خوب باشد و استثنائا اگر یک درس خوب باشد مشکلی نخواهد داشت.

تبصره مهم : چون مراحل ثبت نام اینترنتی می باشد مسئولیت ثبت و صحت مندرجات در فرم ثبت نام به عهده داوطلب است و در صورت عدم احراز شرایط ثبت نام در آزمون ، در صورت شرکت و یا حتی قبولی در آزمون ، قبولی داوطلب لغو و بی اثر خواهد بود.

 

مدارک لازم برای ثبت نام در آزمون تیزهوشان پایه هفتم سال 96:

 

    1. واریز مبلغ 12000 تومان ( یکصدو بیست هزار ریال تمام ) به حسابی که از طریق اداره کل آموزش و پرورش هر استان اعلام می گردد.
    2. ارائه فایل عکس داوطلب جهت صدور کارت ورود به جلسه آزمون.
    3. تکمیل فرم اینترنتی تقاضا نامه ثبت نام منابع ، مواد درسی ، ضریب و تعداد سوالات استعدادهای درخشان پایه هفتم 96

 

 

مواد و تعداد سوالات آزمون تیزهوشان پایه هفتم 96

 

    1. سوالات آزمون به شیوه 4 گزینه ای ( فقط با یک پاسخ درست ) در سطح محتوای کتاب های درسی با تاکید بر سطوح بالای شناختی و.. می باشد.
    2. سوالات درس قرآن و هدیه های آسمان از محتوای مشترک داوطلبان اهل تشیع و تسنن طراحی می شود اما داوطلبان مسیحی ، کلیمی و زرتشتی به سوالات مشترک اقلیت های دینی پاسخ خواهند داد.
    3. به ازای هر پاسخ صحیح 3 امتیاز مثبت و به ازای هر پاسخ غلط 1 امتیاز منفی تعلق می گیرد و سوالات بدون پاسخ امتیازی نخواهند داشت.

تبصره :

چنانجه داوطلب در هر سوال بیش از یک گزینه راعلامت بزند یک امتیاز منفی برای او در نظر گرفته می شود.

 

زمان و نحوه ثبت نام دانش آموزان مدارس ایرانی خارج از کشور درآزمون ورودی استعدادهای درخشان سال تحصیلی 96-97

براساس دستورالعمل ابلاغی آزمون ورودی دبیرستان‌های دوره اوّل و رشته ادبیات و علوم انسانی پایه دوّم دبیرستان‌های دوره دوّم استعدادهای درخشان، دانش‌آموزان مدارس ایرانی خارج از کشور جهت ورود به دبیرستان‌های دوره اوّل استعدادهای درخشان، باید در آزمون جداگانه‌ای که هم‌زمان با برگزاری آزمون ورودی رشته ادبیات و علوم انسانی (پایه دوّم متوسطه) دبیرستان‌های دوره دوم استعدادهای درخشان در تاریخی که متعاقبا اعلام میگردد برگزار می‌شود شرکت نمایند. مراحل ثبت نام، برگزاری آزمون، تصحیح و اعلام نتیجه این دانش‌آموزان، با هماهنگی مرکز امور بین‌الملل و مدارس خارج از کشور انجام خواهد شد

 

نظام آموزشی فرانسه

نظام آموزشی فرانسه

گروهی از معلمان ایرانی در یک سفر ١٠ روزه از نزدیک با نظام آموزشی فرانسه آشنا شدند. این افراد که با هزینه شخصی و توسط یکی از موسسه‌های پژوهشی به این سفر اعزام شده بودند در نشستی تجربه خود را دراختیار تعدادی از فرهنگیان علاقه‌مند گذاشتند، در این نشست که در محل سالن اجتماعات موسسه روایت برگزار شد چند نفر از گروه ٢۵ نفره این سفر گزارشی را ارایه دادند که این گزارش توسط فرزانه دشتی یکی از اعضای مدیریت سایت سازمان معلمان تهیه و تنظیم شده است که به جهت اهمیت مطالب مطرح شده در این گزارش آن را تقدیم مخاطبان عزیز می‌کنیم و منتظر ارایه نظرات و دیدگاه‌های علاقه‌مندان به حوزه آموزش و پرورش هستیم.

بازدید از مدرسه راهنمایی
مهین اربابی، یکی از فرهنگیان حاضر در این سفر علمی- آموزشی ضمن ارایه گزارشی گفت: در پی سفر یک هفته‌ای به کشور فرانسه در فوریه ٢٠١۶ با مدیریت پژوهشکده روایت برای آشنایی با سیستم آموزشی و اصلاح آن سیستم، یک هیات ٢۵ نفره از فرهنگیان آموزش و پرورش از مدرسه راهنمایی teofilgotei بازدید کردند. لازم به ذکر است که برنامه این بازدید توسط آکادمی ورسای صورت گرفته است. این مدرسه به نام یک رمان‌نویس قرن نوزدهم فرانسه نامگذاری شده است. نخستین سخنران یکی از بازرسین آموزشی مدارس بود که ایشان شرحی از اهداف آموزشی و اصلاحاتی که در آن ایجاد شده را ارایه کردند. کلا آموزش در فرانسه به چهار مرحله تقسیم‌بندی می‌شود، دوره اول پیش‌دبستانی که اختیاری و رایگان است، از ٢ الی ۵ سال دانش‌آموز مورد پذیرش قرار می‌گیرد و هدف آن، ارتقای توانمندی‌های کودکان در جهت شکل‌دهی به شخصیت اجتماعی آنان است. این مدارس توسط شهرداری‌ها احداث و اداره می‌شود. دوره دوم کودکان در فرانسه آمادگی را در سن ۵ سالگی شروع می‌کنند و از ۶ سالگی وارد دوره ابتدایی می‌شوند. در این دوره در فرانسه آموزش پایه شروع شده و دانش‌آموز با خواندن و نوشتن و ریاضیات آشنا می‌شود. همچنین کودکان با یک زبان خارجی که معمولا انگلیسی است و تکنولوژی‌های مدرن مانند کامپیوتر آشنا می‌شوند. دوره سوم یک دوره چهار ساله است که برای کلیه دانش‌آموزان نیز اجباری بوده و به تحکیم دانسته‌ها پرداخته می‌شود و در پایان به آنان مدرک سیکل ارایه می‌شود. دوره چهارم در این مقطع دانش‌آموز به تعیین رشته‌ها پرداخته و دو انتخاب در پیش دارد. تحصیل در مقطع متوسطه عمومی و اخذ مدرک دیپلم یا شاخه‌های فنی و حرفه‌ای و اخذ مدرک BEP یا CAP است.

French-Elementary-School

آنچه در ١۶ سال می‌آموزند
اربابی در ادامه گزارش خود گفت: به‌طور کلی برای دانش‌آموزان در پایان ١۶ سالگی، کسب دانسته‌ها، ارزیابی‌ها و فرهنگ‌ها بین تمام دانش‌آموزان مشترک است. گرچه قبلا در فرانسه نخبه‌گرایی هدف بود ولی سعی بر تحصیل عمومی جایگزین شد و هدف بر این شد که وقتی دانش‌آموز وارد جامعه می‌شود، در ساختن آن نقش بازی کند. یکی از اهداف اصلی کاربرد شیوه علمی در آموزش است. این شیوه با ذهن تحلیلگر هم‌خوانی دارد. مسوولیت‌پذیری، شخصی و عملی است. آشنایی دانش‌آموز با فرهنگ‌های دیگر، باعث می‌شود پیش‌فرض‌های شخص زیرسوال رفته و در رابطه با فرهنگ‌های دیگر، درک فضای جغرافیایی و سیر تاریخی مد نظر گرفته شود. در این سیستم آموزشی چند نکته قابل ذکر است؛ یکی اینکه تمام برنامه‌ها از دیدگاه دانش‌آموز نوشته شده است، دوم برنامه‌های سالانه به دوره تبدیل می‌شود و سوم اینکه هر پایه مشترک، یک مرجع واحد برای تمام سطوح کاربرد دارد و چهارم اینکه در هیچ بخشی یک رشته به‌خصوص مدنظر قرار نگرفته و تمام رشته‌ها دخیل هستند نکته پنجم این است که هر چند کسب این توانایی‌ها تدریجی است، ولی وقتی به آخر پایه مشترک می‌رسیم، باید بر تمامی این موارد تسلط داشته باشد، نکته ششم اینکه ارزش‌گذاری جنبه تنبیهی ندارد. صرفا برای شناسایی توانایی یا عدم توانایی دانش‌آموز است. همزمان می‌دانیم دانش‌آموز چه کسب کرده و نیاز به چه آموزش دیگری دارد.

سفری با اهداف فرهنگی و علمی
حیدرنیا از مسوولان موسسه در این نشست ضمن اشاره به اهداف برگزاری سفرگفت: هر چند در کشورمان گروه‌های فرهنگی دیگری نیز اقدام به بازدید از کشورهای پیرامونی یا اروپایی داشته‌اند اما هدف موسسه روایت از این سفر فرهنگی صرفا بازدید از مدارس نبوده است بلکه ایجاد ارتباط دوطرفه مدنظر بوده و در حاشیه گفت‌وگوها بازدید از مدارس نیز گنجانده شده است، آکادمی ورسای در نوبت دوم سفر فرهنگی به فرانسه با توجه به تجربه گذشته سفرمان به‌صورت رسمی‌تر و جدی‌تر میزبان گروه موسسه روایت بود، آکادمی درخواست داشت که وزارت آموزش و پرورش ما به‌طور رسمی از این برنامه‌ها حمایت کند زیرا بخشی به عنوان بخش بین‌الملل آموزش و پرورش در فرانسه موظف به میزبانی گروه‌های خارجی است و در صورتی که این دیدارها با هماهنگی آموزش‌و‌پرورش ایران انجام شود امکانات بیشتری در اختیار بازدید‌کنندگان قرار خواهد گرفت.

نزدیک به نیمی از دانش‌آموزان خارج از سیستم رسمی آموزش می‌بینند
حیدرنیا، نماینده پژوهشکده روایت در نشستی که برای ارایه گزارش سفر در محل سالن اجتماعات این موسسه برگزار شد در بخش دیگری از سخنان خود گفت: همواره تاکید براین بوده که نظام حاکم در فرانسه لاییسیته است و با نظام‌های سکولار تفاوت دارد و در واقع سخت‌گیرتر هستند. وزارت آموزش ملی فرانسه تابع قانون اساسی است که لاییک است. نکته قابل توجه دیگر تحصیل حدود نیمی از دانش‌آموزان یعنی نزدیک به ۴۵درصد خارج از سیستم رسمی موجود بود. با توجه به پوشش فرهنگی گسترده کلیساها آنها در مدارس کلیسایی تحصیل می‌کنند. خیلی از خانواده‌ها به ویژه در شهرستان‌ها یعنی خارج از پاریس بچه‌های‌شان را به مدارس کلیسایی می‌فرستند که در آنجا علاوه بر آموزش دینی سایر مباحث آموزشی نیز تدریس می‌شود و برخی والدین فرانسوی معتقدند که این نوع مدارس از کیفیت بهتری نسبت به مدارس دولتی برخوردارند. البته با وجود اینکه این مدارس خصوصی محسوب می‌شوند اما غالبا رایگان هستند. در این مدارس فرصت مطالعات دروس بیشتر و از جمله زبان لاتین مهیا است. به همین دلیل خیلی از کنش‌های جامعه فرانسه تحت تاثیر این دوگانگی نظام آموزشی است. برای نمونه می‌توان به راهپیمایی گسترده میلیون‌ها فرانسوی در سال ٢٠١٣ اشاره کرد که عده‌ای در اعتراض به گستردگی قوانین همجنس‌بازان و عده‌ای هم در حمایت از این قوانین دست به راهپیمایی زدند. یعنی این دوگانگی را می‌توان هم در سیستم آموزشی و هم در شهروندان تربیت شده در این سیستم مشاهده کرد.

paris

درسی که نظام آموزشی فرانسه از حملات داعش گرفت
دکتر روح‌بخش، یکی از حاضران در این سفر هم با تاکید بر مشاهدات خود از سفر گفت: در بازدید از آکادمی ورسای چند نکته به نظر قابل ذکر است آنچه در نظام آموزش و پرورش فرانسه قابل مشاهده بود کمرنگ بودن سیطره نگاه ایدئولوژیکی است، هر چند هیچ سیستم آموزشی نمی‌تواند بدون نگاه ایدئولوژیک باشد اما اندازه آن متفاوت است مثلا در کشورهای کمونیستی این سیطره خیلی پر رنگ است و ماموریت انتقال نگاه سیاسی حکومت را دارد ولی در نظام آموزشی فرانسه این نوع نگاه کمرنگ بود. نکته دیگر سخنان معاون مدرسه مورد بازدید بود که با اشاره به ترورهای داعش توجه بیشتر به فرهنگ‌های مختلف جهان را امری مغفول در فرانسه قلمداد کرده و به طرحی اشاره کرد که در نظام آموزشی فرانسه تحول گسترده‌ای باید ایجاد شود و توجه کمتری به نگاه سکولار شده و به دانش‌آموزان یاد داده شود که فرهنگ‌های مختلف چه تاثیراتی دارد و همچنین خالی الذهن بودن نسبت به ادیان مانع دیگر است، در این صورت اگر در معرض تبلیغات امثال داعش قرار بگیرند جذب این گروه‌ها به راحتی نخواهند شد. آمارها حکایت از این دارد که بخش عمده‌ای از داعش از کشورهای اروپایی بوده و دانش‌آموختگان مخصوصا رشته‌های مهندسی و بعد پزشکی هستند. در آسیب‌شناسی‌ای که انجام دادند به این نتیجه رسیدند که به فرهنگ سایر کشورها توجه کنند. با توجه به اینکه به هر چیزی که نشان از مظاهر دینی بودن دارد در نظام آموزشی فرانسه ممانعت به عمل می‌آید این سوال باقی می‌ماند که چگونه می‌توانند به فرهنگ سایر کشورها بدون در نظر گرفتن دین غالب در آن فرهنگ و کشور بپردازند؟

مشکلات آموزش و پرورش شبیه مشکلات ایران است اما اصلاحات را خیلی وقت است آغاز کردند
در بخش دیگری از این نشست دکترسیدمحمد مرد، یکی دیگر از اعضای گروه علمی و پژوهشی گفت: هر سیستمی یک ارتباط منطقی و طبیعی با سیستم‌های بالادستی خود دارد. برای شناخت نظام تعلیم و تربیت فرانسه باید با فرهنگ و مردم کشورشان آشنا باشیم. یک سیستم کوچک درون سیستم بزرگ‌تر است و به همین جهت مدارس جدای از حاکمیت نیستند، چند مفهوم در این مدت مد نظرم بود. معماری نخستین مفهومی بود که در این سیستم نظر مرا جلب کرد. در پاریس معماری به‌گونه‌ای است که انسان را به فکر وامی‌دارد، دیگر مفهوم غرور فرانسوی است آنها چون خود را مبنا می‌بینند خیلی محافظه‌کارانه حرکت می‌کنند. آموزش و پرورش فرانسه نسبت به سایر حوزه‌های اقتصاد و سیاست و غیره حوزه ضعیف‌تری دارد. خودشان هم روی رفورم که از سال ٢٠١٣ شروع کردند تاکید داشتند. الگوی آموزشی ما و فرانسه شبیه است و مشکلات ما را دارند. اصلاح سیستم نخبه‌گرا، جدی گرفتن آموزش پایه، توجه به مهارت‌های زندگی و فرهنگ‌های متنوع در برنامه کلی آنها وجود دارد. در معماری مدرسه توجه به اینکه صدای مدرسه بیرون نرود و همین‌طور دانش‌آموزان دیده نشوند وجود داشت و هیچ اِلمان اضافه‌ای در محیط‌های آموزشی و حتی غیر آموزشی مانند تابلوهای تبلیغاتی مشاهده نمی‌شدو به عبارتی شلوغی و سردرگمی وجود نداشت. با توجه به اینکه باید در مدرسه سبک زندگی نیز آموزش داده شود وجود بعضی فضاها مانند فضای غذاخوری در مدارس فرانسوی در این راستا مفید به نظر می‌رسید. نکته بعدی تلفیق دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی در مدارس است. کلا دو نوع مدرسه دولتی و خصوصی دارند و تنوع مدارس ما را ندارند تاکیدشان روی مهارت‌های عمومی دانش‌آموز است پس دانش‌آموز کم‌توان هم با سایر دانش‌آموزان، مهارت پیدا می‌کند. این طرح تلفیق از ١٩۶٠ در دنیا مطرح شده است و در فرانسه اجرا می‌شود. نکته بعدی راهنمایی تحصیلی است، با اینکه ما بخش اعظمی از سیستم آموزشی فرانسه را گرفته بودیم اما بخش‌هایی را از دست دادیم. به عنوان نمونه در زمان قدیم که سیستم پنج، سه، چهار دایر بود، در مدارس ابتدایی معلم راهنما یا راهنمای تحصیلی داشتیم که بازرس تحصیلی بودند و در ارتقای آموزش هم نقش کلیدی داشتند، تفاوت سنی در مدرسه‌های فرانسوی زیاد بود و دانش‌آموزان یازده تا شانزده ساله در مدرسه مشاهده می‌شدند در حالی که معمولا این اختلاف سنی سبب نگرانی ما در کشور است چون ثبت‌نام‌ها براساس منطقه جغرافیایی است. دانش‌آموزان سرویس نداشتند. نکته جالب دیگر رضایت شغلی معلمان بود که متوجه شدم همان دغدغه‌های معیشتی و منزلتی را مانند معلمان کشور ما دارند نکته دیگر عدم تفکیک جنسیتی معلمان در مدارس بود. جدی گرفتن اردوهای آموزشی نکته دیگر است. دانش‌آموز برای تفریح نمی‌رود. در بلژیک هم دانش‌آموز برگه‌ای در اردو دریافت می‌کند و هر قسمتی را پس از بازدید باید علامت گذارد حتی هتل‌های بلژیک، هلند و فرانسه فصلی را که فصل گردشگری نیست به دانش‌آموز اختصاص می‌دهند تا برای اردوها استفاده شود، این هم تمرین برای مهارت‌های پایه زندگی است.

french

آموزش زبان و حقوق شهروندنی برای تعامل با دنیا موردتاکید است
زهرا رحمت، یکی دیگر از معلمان حاضر در این نشست و عضو گروه علمی و آموزشی که از مدارس فرانسه بازدید کرده است نیز در گزارشی گفت: فضای آموزشی شبیه فضای آموزشی کشور خودمان است نکته جالب توجه من این بود که آموزش و پرورش فرانسه به صورت شراکتی اداره می‌شود یعنی ساختمان و لوازم آموزشی توسط شهرداری تامین می‌شود و حقوق و استخدام معلمین و هدایت تحصیلی به عهده آکادمی ورسای است. یعنی با تلفیق دو نهاد رسمی آموزش و پرورش اداره می‌شود. آکادمی ورسای حدود ٨۵ هزار معلم را در اختیار دارد و منابع حقوق به عهده آنان است. نکته بعدی که برای همه ما ارزشمند بود این بود که با توجه به اینکه سفر ما از طرف نهاد نیمه دولتی و غیررسمی و با هزینه شخصی بود ولی نماینده‌ای از آکادمی ورسای که بسیار فرد مطلع و مبرزی بود مسائل آموزشی را برای ما به گونه‌ای توضیح می‌دادند که گویی ما بازرسان مدرسه هستیم حتی نقاط ضعف سیستم آموزشی خود را بی‌واهمه از بزرگنمایی و انعکاس در حضور ما که خارجی محسوب می‌شدیم مطرح می‌کردند و این برخورد برخلاف آن چیزی است که در کشور ما مرسوم است. نماینده آکادمی مطرح کرد که چهار قرن است که آموزش زبان عربی مورد توجه است و از ١٩٧٠ این آموزش وارد مقطع راهنمایی نیز شده است. از ٢٠١٣ تصمیم به رفورم آموزشی گرفتند. به نظر من تحولات ساختاری که در فرانسه در حال اتفاق است بیش از رفورم به انقلاب شباهت دارد، اهداف پایه‌ای مشترک برای دانش‌آموز از وقتی وارد محیط آموزشی می‌شود از پیش‌دبستانی تا فارغ‌التحصیلی مورد توجه است. اهداف اصلی این رفورم یا پایه مشترک این است که می‌خواهند دانش‌آموز رفتار صحیح اجتماعی را بیاموزد. در حقیقت یک انسان ساخته شده باشد و پدیده نخبه‌گرایی که دامنگیر کشور ما نیز هست. را با برنامه‌هایی تعدیل کرده‌اند اولا ارزیابی آموزش سالانه به ویژه در مقطع راهنمایی را کنار گذاشته‌اند و نمره داده نمی‌شود و بعد از گذراندن سه سال آخر راهنمایی قابلیت‌های دانش‌آموز ارزیابی می‌شود. تمام معلمان با وجود میل باید این رفورم را بپذیرند پنج سرفصل مشترک در سیستم آموزشی مد نظر است، تحول زبانی یکی از این موارد است. با وجود تعصبات زبانی به نظر من می‌رسد که آموزش زبان عربی در مدارس به دلیل این است که بیشترین مستعمرات فرانسه در شمال آفریقا بوده که زبان‌شان عربی بوده است و لزوم اداره مستعمرات آنها را به سمت آموزش زبان عربی پیش برده اما ضرورت آموزش زبان‌های دیگر سبب شده است که آموزش دو زبان دیگر در انتهای فارغ‌التحصیلی گنجانده شود، بالاترین توریست دنیا را فرانسه داراست که لزوم ارتباط با توریست‌ها و همین‌طور با مهاجران آموزش زبان را ایجاب می‌کند. حوادث اخیر منجمله بمبگذاری در تئاتر، فرانسویان را به فکر ارتباط بین فرانسویان و سایر ملت‌ها انداخته است الفبای ارتباط هم زبان است و به همین دلیل به آموزش زبان روی‌آورده‌اند. علاوه بر زبان روی حقوق شهروندی نیز تاکید می‌شود. به دانش‌آموزان آموخته می‌شود کسانی که در کنار تو زندگی می‌کنند از حقوق شهروندی برخوردارند.
در کنار دانش‌آموزان عادی دانش‌آموزان معلول نیز که اغلب اوتیست هستند حضور دارند و معلمان برای این دسته دانش‌آموزان آموزش‌های بیشتری دارند. جالب توجه اینکه معلمان برای کار با این دسته دانش‌آموزان حقوق بیشتری دریافت نمی‌کنند و براساس علاقه این کار را به عهده می‌گیرند. به فعالیت‌های انسانی اهمیت داده می‌شود، برخلاف ژاپن که حقوق ماهیانه معلم ٧۵٠٠ دلار است به نظر می‌رسید که از وضعیت حقوقی راضی نبودند. اما نکته قابل توجه بیان آزادنه و بی‌دغدغه از مشکلات و نارسایی‌های‌شان در حضور یک جمع خارجی بود که این نشانگر این است که به مراتب در محافل داخلی خود این انتقادات صریح‌تر و آزادانه‌تر است.

آموزش

فصل‌های مشترک رشته‌های تحصیلی در فرانسه
خدیجه اصغری کارشناس ارشد تاریخ و یکی دیگر از معلمان حاضر در این نشست ضمن ارایه گزارشی از این سفر گفت: شهر پاریس شهر کوچکی است و دور تا دور آن حومه پاریس است، پاریس جمعیتی حدود دو میلیون و نیم دارد و حومه پاریس حدود نه میلیون و نیم جمعیت دارد. جمعا ١٢ میلیون نفر می‌شود. برنامه دیدار ما در حومه پاریس بود. معماری این شهر بسیار چشمگیر بود. پنج سرفصل پایه مشترک همه رشته‌ها بود، زبان‌هایی برای فکر کردن و ایجاد ارتباط، شیوه و ابزار برای یادگیری، آموزش شخص و شهروندی، سیستم‌های طبیعی و تکنیکی و فنی و پنجم آشنایی با تصویرهای جهان و فعالیت انسانی.
ایشان در ادامه گزارش خود افزود: در مورد آموزش زبان این نکته مورد تاکید است که زبان برای فکر کردن و ارتباط است که آموزش زبان فرانسه اولویت است و بعد زبان‌های زنده دنیا و زبان‌های بومی در فرانسه مورد توجه است دانش‌آموز باید بتواند در پایان دوره راهنمایی به دو زبان زنده دنیا حداقل صحبت کند و انشا بنویسد، زبان‌های علمی و ریاضی و انفورماتیک را بیاموزد، زبان‌های علمی آشنایی با فرمول‌ها زبان یونانی است. زبان‌های هنر و بدن نیز مورد توجه بود، صرف و نحو و گرامر هم در آموزش زبان در نظر گرفته می‌شود و تلاش می‌شود که دایره لغات دانش‌آموز گسترده شود و آشنایی با ریشه تاریخی لغات و ریشه لاتینی زبان نیز جزو اهداف محسوب می‌شود. در آموزش زبان‌های زنده خارجی کارهای مشترکی به دانش‌آموز یاد داده می‌شود تا بتواند با دیگران ارتباط برقرار کند. دانش‌آموز باید بتواند پیام‌های کتبی و شفاهی را درک کند و در مکالمه زنده نقش ایفا کند، قبلا تمرکز بر اصول آموزش زبان بود ولی الان توانایی‌ها نیز در نظر گرفته می‌شود مثلا اینکه بتوانند یک هتل را رزرو کنند یا دانسته‌های فرهنگی کشور مورد نظرشان را دریابند آنها بر این باورند که یک زبان روح یک ملت محسوب می‌شود. بنابراین در کنار آموزش زبان باید فرهنگ را هم یاد بگیرند. آموزش یکسری زبان‌ها در تمام مدارس وجود دارد مانند اسپانیولی، انگلیسی، ایتالیایی، آلمانی که بستگی به استقبال دانش‌آموز دارد، ولی آموزش زبان‌های چینی، عبری، رومی در برخی مدارس وجود دارد، زبان از سال دوم شروع می‌شود و در هفته دو ساعت به آن اختصاص دارد. در این نگرش، زبان را تصویر یک ملت قلمداد می‌کنند و از مشکلاتی که قبلا تک‌بعدی بوده است، پرهیز می‌شود.
اصغری در بخش دیگری از گزارش سفر گفت: یکی دیگر از اهداف این سرفصل تفکر نقادانه است، در فراگیری زبان فرد باید بتواند

شیوه صحبت کردن با مخاطب را نیز فرا بگیرد یعنی هم آموزش زبان شفاهی و هم کتبی، علاقه به کتاب خواندن هدف دیگر است، به‌گونه‌ای که ما در مترو و مکان‌های عمومی کتابخوانی مردم را مشاهده می‌کردیم. توجه به صرف و نحو و گرامر نیز در آموزش زبان مد نظر بوده است. دایره لغات را افزایش می‌دهند در آموزش زبان فرانسه و سایر زبان‌ها به تاریخ و ریشه‌های تاریخی نیز توجه می‌شود، درس جداگانه‌ای به اسم تاریخ ندارند، درس‌ها بیشتر تلفیقی است و برای دانش‌آموز پروژه‌های مختلف تعریف می‌شود و دو معلم از دو رشته مختلف به صورت میان‌رشته‌ای در انجام پروژه دانش‌آموز را یاری می‌دهند. برای ریشه تاریخی زبان فارسی باید زبان لاتین را فرا بگیرند. زبان انگلیسی در آنجا خیلی رواج ندارد و این به خاطر غرور فرانسوی است و یکی از دلایل آن پیشینه تاریخی از قبیل جنگ‌های ١٠٠ ساله انگلیس و فرانسه می‌تواند باشد. نمونه این را می‌توان در ایالات فرانسوی در کانادا دید که تعصب بر عدم آموزش زبان انگلیسی دارند. این امر برای کشوری که فقط شهر پاریس سالانه ٨٠ میلیون توریست دارد یک معضل است که حکومت متوجه این امر شده و آموزش و پرورش را موظف به رفورم کرده است. این رفورم از بالا به پایین است، معلمان فرانسوی نیز یک مقاومتی در برابر طرح‌های جدید دارند و دلیلش شاید عادت به روش‌های پیشین باشد، به عنوان نمونه برای آنها عدم نمره‌دهی مشکل بود. فضای آموزشی‌شان خیلی متفاوت از ما نبود ولی یک معلم چند دستیار داشت و برای کنترل دانش‌آموز به خصوص آموزش به دانش‌آموزان دیرفهم کمک خوبی محسوب می‌شد.

تسهیلات ویژه

تسهیلات ویژه فارغ‌التحصیلان رشته‌های کاردانش

مدیرکل دفتر کاردانش وزارت آموزش‌وپرورش گفت: فارغ‌التحصیلان رشته‌های کاردانش هنرستان‌ها تسهیلات ویژه دریافت می‌کنند

 

به گزارش مركز اطلاع رسانی و ورابط عمومی وزارت آموزش و پرورش به نقل از استان اردبیل، سید مصطفی آذرکیش در مراسم اختتامیه دهمین جشنواره مهارت‌های هنری هنرستان های کاردانش کشور با اشاره به اینکه ۴۰۰ هزار هنرجو در رشته‌های کاردانش مشغول به تحصیل هستند، اظهاركرد: ۱۵۰ رشته به هنرستان‌های سراسر کشور ابلاغ شده است.

مدیرکل دفتر کاردانش وزارت آموزش‌وپرورش تصريح كرد: سهم هنرجویان هنرستان‌ها در رشته‌های صنعتی، ۴۹ درصد، در کشاورزی پنج درصد و در خدمات ۴۶ درصد است.

وی خاطرنشان كرد: از کل ۱۵۰ رشته، ۵۸ رشته در بخش صنعت، ۳۲ رشته در کشاورزی، ۱۱ رشته در خدمات و ۴۹ رشته در هنر دایر می باشد.

آذركيش به عقد تفاهم‌نامه با ۱۰ دستگاه اجرایی برای توسعه رشته‌ها اشاره کرد و افزود: تسهیلات مختلفی برای هنرجویان پیش‌بینی شده است.

مدیرکل دفتر کاردانش وزارت آموزش‌وپرورش گفت:  هنرجویان در ۱۱۰ رشته از رشته‌های مهارتی برای پروانه کسب نیاز به سپری کردن آزمون نیستند و انتظار می‌رود این امکان به شکل مطلوب استفاده شود.

وي با اشاره به برگزاری دهمین دوره جشنواره مهارت‌های هنری کاردانش با هدف معرفی پتانسیل‌های رشته ‌های کار دانش تأکید کرد: در مرحله منطقه‌ای این جشنواره ۱۱ هزار و ۳۵۷ برگزیده، در مرحله استانی هشت هزار و ۲۱۳ منتخب، در مرحله داوری ۳۸۷ منتخب و در مرحله کشوری ۱۲۴ منتخب برگزیده شدند.

آذر کیش با بیان اینکه ۱۱۷ نفر از برگزیدگان دختر و فقط هفت نفر پسر است اضافه کرد: بیشترین آثار واصله به جشنواره در رشته گرافیک بوده و بیشترین اثر از شهر تهران ارسال شده است.

دکتر روحانی

هزینه در آموزش و پرورش، سرمایه گذاری برای آینده است

رئیس‌ جمهوری در اجلاس مدیران و روسای آموزش و پرورش کشور:

آموزش و پرورش باید منطبق بر قابلیت ها و نیازهای کشور باشد/ هزینه در آموزش و پرورش ، سرمایه گذاری برای آینده است

رئیس جمهوری، هزینه در آموزش و پرورش را سرمایه گذاری برای آینده کشور دانست و تاکید کرد که دولت باوجود تنگناها، با تمام توان از آموزش و پرورش حمایت می کند.

به گزارش مرکز اطلاع رسانی و روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش به نقل از پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر حسن روحانی در مراسم اختتامیه سی و سومین اجلاس مدیران و روسای آموزش و پرورش کشور با شعار «آموزش و پرورش کانون خلق دنیای آینده»، اظهارداشت: خادمان فرهنگ،‌علم و دانش کشور امید امروز و آینده ملت ایران هستند.

رشد و پیشرفت از مدرسه آغاز می شود

دکتر روحانی با اشاره به اینکه آموزش و پرورش و همه تلاشگران در این عرصه مسئولیت تأثیرگذار و سرنوشت‌سازی برای امروز و فردای جامعه ما بر دوش دارند، گفت: ‌توسعه و پیشرفت کشور بی‌تردید از مدرسه آغاز می‌شود و مدرسه پایه‌ای است که دانش آموزان را به عنوان سرمایه عظیم انسانی، برای تلاش در مسیر توسعه کشور آماده می‌کند.

رییس‌ جمهوری با تأکید بر اینکه آموزش و پرورش در بوجود آمدن سرمایه‌های انسانی، اجتماعی، فرهنگی و علمی، نقش بسیار تأثیرگذاری دارد، افزود: زمانی که سخن از آموزش و پرورش به میان می‌آید، آموزش عالی هم در کنار آن دیده می‌شود، البته در بسیاری از کشورها، آموزش و پرورش و آموزش عالی در یک مجموعه قرار دارند، اما از گذشته در ایران از یکدیگر تفکیک شدند و هنوز نیز دو وزارتخانه متکفل این بار مسئولیت هستند که البته در آینده می‌توان درباره تجمیع یا تفکیک آنها بررسی و برنامه‌ریزی کرد.

هزینه در آموزش و پرورش ، سرمایه گذاری برای آینده است

دکتر روحانی با اشاره به اینکه نقش اساسی آموزش و پرورش در توسعه کشور و هزینه‌هایی که در این راستا صورت می‌گیرد، برای ما در اولویت قرار دارد، گفت: معتقدیم هزینه‌هایی که در راستای آموزش و پرورش در کشور انجام می‌دهیم، هزینه‌ای جاری نبوده، بلکه هزینه‌ای سرمایه‌ای است، چرا که امروز بزرگترین سرمایه کشور، به عنوان سرمایه انسانی در مدارس، رشد یافته و آموزش می بینند که منتهی به بوجود آمدن دیگر سرمایه‌ها خواهد شد.

رئیس‌ جمهوری تأکید کرد: رشد و توسعه بدون آموزش که توسعه علم و آگاهی است و بدون پرورش که تصحیح اخلاق و رفتار است، امکان‌پذیر نخواهد بود.

آموزش و پرورش باید منطبق بر قابلیت ها و نیازهای کشور باشد

دکتر روحانی با اشاره به ضرورت متناسب شدن آموزش و پرورش با نیازهای جامعه، افزود: برخی آموزش‌ها، دانش‌ها و مهارت‌ها باید متناسب با نیاز و شرایط جامعه باشد و اگر امروز علم یک دانش آموخته برای کاریابی و تأثیرگذاری او در جامعه کافی نباشد، باید راجع به مواد درسی، نحوه آموزش و اینکه چگونه باید فرزندانمان را برای آینده جامعه مهیا کنیم، تجدیدنظر نمائیم.

رئیس‌ جمهوری با اشاره به اینکه شرایط کشور و جهان مدام در حال تغییر و تحول است و زندگی مردم، صنعتی و دیجیتالی شده و کاملاً با گذشته تفاوت دارد، خاطرنشان کرد: نیازهای امروز جامعه متفاوت از دیروز است. صنعت و فناوری برای ما رفاه آورده و همانگونه که برخی مشکلات را آسان کرده ، بسیاری از مشکلات جدید را نیز بوجود آورده است.

بهبود محیط زیست از اهداف اصلی دولت و نیازمند همکاری جمعی و منطقه ای است

دکتر روحانی ادامه داد: به هر میزان صنعتی می‌شویم، از شرایط طبیعی فاصله می‌گیریم و امروز بخش بزرگی از مشکلات زیست محیطی و آلودگی هوا بخاطر گسترش زندگی صنعتی است و من بسیار خوشحال شدم که وزیر آموزش و پرورش اعلام کرد که در سال جاری یکی از مواد درسی به مقوله محیط زیست اختصاص یافته است.

رئیس‌ جمهوری با اشاره به اینکه امروز حفظ محیط زیست به معنای حفظ حیات، تلاش و زندگی است، گفت: بهبود محیط زیست از اهداف اصلی دولت و نیازمند همکاری جمعی و منطقه ای است .

اجرای طرح تحول سلامت تعجب ناظران جهانی را برانگیخته و با قدرت ادامه خواهد یافت

دکتر روحانی در ادامه توجه به موضوع سلامت و محیط زیست را یکی از دغدغه‌ها و تلاش‌های دولت یازدهم برشمرد و گفت: پیگیری مسأله سلامت و تحول مثبتی که در امر بهداشت، درمان و سلامت مردم بوجود آمده است؛ جای خرسندی دارد. یکی از آرزوهای من بود که بتوانیم به مردم به گونه‌ای کمک کنیم تا در روز بیماری و گرفتاری بتوانند، با شرایطی آسان به بیمارستان و پزشکان متخصص دسترسی داشته باشند و باری که در این مسأله بر دوش مردم است، کاهش یابد.

رئیس جمهوری ادامه داد: اقدامات خوب و کار بزرگی در زمینه تحول نظام سلامت در کشور انجام گرفته و اجرای طرح تحول سلامت تعجب ناظران جهانی را برانگیخته و با قدرت ادامه خواهد یافت.

رئیس‌ جمهوری با بیان اینکه مسأله محیط زیست و حفظ آن در کنار سلامت و بهداشت مردم موضوعی بسیار حائز اهمیت است، به وضعیت دریاچه‌ها و تالاب‌ها، ‌آلودگی‌های صنعتی و ریزگردها در کشور اشاره کرد و افزود: برای کاهش آلودگی ها، تلاش گسترده ای شده تا سوخت نیروگاه ها گازی شود.

دکتر روحانی با اشاره به تحول ایجاد شده در زمینه تولید گاز در کشور گفت: امروز بیش از 140 میلیون متر مکعب به تولید روزانه گاز نسبت به آغاز دولت افزوده شده و امیدواریم تا پایان فعالیت دولت یازدهم بتوانیم با افتتاح فازهای جدید پارس جنوبی، 140 میلیون متر مکعب دیگر به ظرفیت تولید گاز، اضافه کنیم.

رئیس‌ جمهوری با اشاره به اینکه اقدامات خوبی برای ارتقاء کیفیت بنزین و گازوییل صورت گرفته و باید کارهای زیادی برای رفع مشکلات زیست محیطی انجام دهیم، گفت: البته برخی امور مانند موضوع ریزگردها از جمله مسایلی است که رفع آن تنها با اقدامات داخلی به نتیجه نمی‌رسد و در حال تلاش هستیم تا با رایزنی‌های بین‌المللی با دیگر کشورها و همسایگان این مشکل را برطرف کنیم.

دکتر روحانی آشنا بودن دانش‌آموزان با معضلات محیط زیست از آغاز نوجوانی و آمادگی برای حفظ و نگهداری طبیعت در این دوران را حائز اهمیت دانست و گفت: آموزش و پرورش باید با شرایط و نیازهای داخلی تناسب داشته باشد.

پرورش؛ ترویج سبک زندگی اسلامی – ایرانی است

رئیس‌ جمهوری افزود: معلمان ما در کلاس درس غیر از آموزش علم و دانش با سخن گفتن و رفتار خود سبک زندگی اسلامی – ایرانی و هویت و فرهنگ ملی و دینی را به دانش‌آموز و حتی خانواده‌های آنان آموزش می‌دهند.

اسلام دین انزوا نیست؛ دین ارتباط است

دکتر روحانی با تأکید بر اینکه ما باید خود را با شرایط جهانی هم تطبیق دهیم و نمی‌توانیم از دنیا جدا باشیم، گفت: اسلام به هیچ عنوان دین انزوا نیست و دین ارتباط است . اسلام در بسیاری از مناطق جهان به وسیله تجار و بازرگانان گسترش یافته و این نشان می‌دهد که اسلام دین ارتباط در تجارت، فناوری و علم و دانش است به گونه‌ای که پیامبر اسلام(ص) فرمودند «برای دانش مرز و جغرافیایی وجود ندارد».

مبنای تعامل با دنیا اصول و منافع جمهوری اسلامی است

رئیس‌ جمهوری با اشاره به اینکه تعامل با دنیا باید در چارچوب منافع و اصول‌مان ادامه یابد، گفت: امروز برخلاف سال گذشته، کشتی‌های بزرگ ما می‌توانند به راحتی در بنادر بزرگ جهان تردد کرده و کالاهای ایرانی را جابجا کنند. بانک‌های دنیا برای تجارت ال‌سی‌ها را گشوده و پول به راحتی جابجا می‌شود.

ثابت کردیم که توطئه تحریم و فشار بر ملت ایران بی اثر است

دکتر روحانی تأکید کرد: امروز هر جا که می‌توانیم باید گامی برداریم تا بتوانیم به دشمنان بگوییم توطئه، تحریم و فشار برای ملت ایران بی‌اثر است و این را البته تاکنون ثابت کرده ایم.

حق ملت است که به ذخایر ارزی خود دسترسی و عضو فعال بازار هسته ای باشد

رئیس‌ جمهوری خاطر نشان کرد: موجب افتخار است که با ایستادگی ملت، رهنمودهای مقام معظم رهبری و تلاش و فعالیت هنرمندانه دیپلمات‌های کشور، راه به روی مردم برای احقاق حقوقشان گشوده شده است. این حق ماست که بتوانیم از سیستم بانکی دنیا استفاده کرده ، به ذخایر ارزی خود دسترسی داشته باشیم ، کشتی‌های ما در آب‌های آزاد حضور داشته باشند و عضو فعال بازار هسته ای باشیم.

برخی کشورهای منطقه امروز هم در پی عدم استفاده ایران از فرصت پسابرجام هستند

دکتر روحانی گفت: ملت ایران با ایستادگی، مقاومت، فداکاری و تلاش و هنرمندی خود توانست توطئه استکبار جهانی، صهیونیست‌ها و برخی کشورهای منطقه را که نسبت به ایران روی خوشی ندارند و امروز هم تلاش می‌کنند که نتوانیم از فضای پسابرجام به درستی استفاده کنیم، شکست دهد.

توطئه بدخواهان علیه منافع ملی را باید ناکام کنیم

رئیس‌ جمهوری با تأکید بر اینکه باید از حقوق ملت ایران دفاع کرده و در تمام صحنه‌ها توطئه‌ بدخواهان علیه منافع ملی را ناکام کنیم، گفت: امروز شرایط کشور نسبت به سال گذشته تفاوت کرده و سال آینده می‌بینیم که بسیار بهتر خواهد بود.

دکتر روحانی افزود: ما باید خود را با شرایط توسعه و تحول جهانی در چارچوب حفظ اصول و منافع‌مان تطبیق دهیم و بتوانیم نسل جوان خود را به گونه‌ای تربیت کنیم تا برای کشور، منطقه و مسلمانان تأثیرگذار و افتخارآفرین باشند.

نسل جوان نیازمند هدایت و آموزش در حوزه ارتباطات است؛ با ممنوعیت و فیلترینگ مشکلات حل نمی شود

رئیس‌ جمهوری با بیان اینکه نسل جوان نیازمند هدایت و آموزش در حوزه ارتباطات است؛ با ممنوعیت و فیلترینگ مشکلات حل نمی شود، اظهارداشت: افزود: آیا در شرایط کنونی می‌شود فضای مجازی و دنیای دیجیتال را ممنوع کرده و بگوییم باید تمام شبکه‌های اجتماعی را روزانه فیلتر کرد، آیا با فیلتر و ممنوعیت می‌شود در دنیای امروز زندگی کرد؟

دکتر روحانی افزود: یک نگرانی وجود دارد و آن این است که باید نسل جوان را به درستی هدایت و از آنان مراقبت کنیم چرا که نمی‌شود در شرایط امروز جهانی نوجوانان و جوانان را بدون مراقبت و هدایت در ارتباط با فضای مجازی و اینترنت رها کرد.

رئیس‌ جمهوری با بیان اینکه آموزش و پرورش و دولت در این زمینه مسئولیتی سنگین برعهده دارد، اظهار داشت: البته باید شبکه جامع اطلاعات ملی در کشور راه‌اندازی شود، اما در عین حال همواره این مسأله وجود دارد که با آموزش دقیق باید به جوانان بگوییم چه استفاده‌های خوبی می‌توانند از این افراد داشته باشند.

فرزندان، امانت مردم در دستگاه آموزش و پرورش هستند

دکتر روحانی با اشاره به اینکه مردم فرزندان خود را به عنوان یک امانت بزرگ و با ارزش، 12 سال به آموزش و پرورش می‌سپارند، گفت: باید از این فرصت حداکثر استفاده را کرده و آن را به عنوان موهبتی الهی بدانیم.

رئیس‌ جمهوری با بیان اینکه ارزش هر کاری را نمی‌توان با حقوق و مزایا سنجش کرد، گفت: امام راحل(ره) کار معلمان را کار انبیاء، برشمرده‌اند و حقیقت این است که خداوند توفیق بزرگی به کارکنان آموزش و پرورش داده است چرا که اگر در دوران زندگی خود بتوانند یک نوجوان را به درستی تربیت کنند، ‌اثر و سود آن به جامعه و کشور خواهد رسید.

دکتر روحانی خاطر نشان کرد: باید جوانانمان را به گونه‌ای تربیت کنیم تا از این علم، دانش و فضای جدید در جهان به درستی استفاده کنند.

رئیس‌ جمهوری با تأکید بر ضرورت همفکری و هم‌اندیشی در بسیاری از مسایل و امور، گفت: باید به گونه‌ای برنامه‌ریزی و اندیشه کنیم که نسل جوان ما بتواند به دور از نکات سوء از ابزار جدید در جهان استفاده کند.

دکتر روحانی ارتباطات را مقوله‌ای دو سویه دانست و افزود: باید والدین را به مشارکت فعال دعوت کرده و با مشورت و همفکری با آنان، نسل جوان و نوجوان را در مسیر علم، دانش و پرورش اخلاق قرار دهیم.

رئیس‌ جمهوری ادامه داد: تلاش سایر مسئولین و همه مقامات در امر آموزش و پرورش نسل جوان بویژه معلمین و والدین برای ما بسیار مهم است و ما باید بتوانیم کاری کنیم. همانطور که تاریخ ایران در جهان پرافتخار بوده با تلاش و ایثار امروز و فردا افتخارات را برای خود و جامعه در جهان افزون کنیم.

دکتر روحانی با اشاره به اینکه دولت همه توان و امکانات خود را برای کمک به آموزش و پرورش بکار خواهد گرفت، گفت: دولت با وجود شرایط سختی که در سال‌های گذشته داشته اما هیچگاه بودجه آموزش و پرورش را کاهش نداده چرا که بر اهمیت آموزش و پرورش در کشور اشراف دارد. البته می‌دانیم که مشکلات و کاستی‌هایی هم وجود دارد که امیدواریم بتوانیم با تلاش بیشتر این کاستی‌ها را جبران کنیم.

رئیس‌ جمهوری در ابتدای سخنان خود نیز ضمن تبریک ایام دهه کرامت و میلاد با سعادت حضرت فاطمه معصومه(س) و امام رضا(ع)، اظهار داشت: این ایام برای ملت ایران و مسلمانان بسیار پر برکت است.

رئیس‌ جمهوری افزود: شهید دکتر بهشتی نیز به عنوان شخصیتی برای تحول در حوزه علمیه قم و دروس حوزوی، تلاش کرد و در ایجاد مدارس با شرایط جدید در قم نقش بسزایی داشت و در آن دوران خاص با تأسیس دبیرستان دین و دانش در قم به تربیت فرزندان این مرز و بوم شتافت.

 

منبع: سایت وزارت آموزش و پروش

آموزش و پرورش در ایران

آموزش و پرورش در ایران

آموزش در ایران باستان

در فلات ایران، دست کم از پانزده هزار سال پیش، انسان زندگی می‌کرده است. دربارهٔ چگونگی آموزش و پروش مردمانی که پیش از آریایی‌ها در این سرزمین زندگی می‌کردند آگاهی چندانی در دست نیست. نزدیک به چهار هزار سال پیش، آریایی‌ها و از آن جمله مادها، پارسی‌ها و پارتی‌ها به سرزمین ایران مهاجرت کردند. مادها در غرب و پارسی‌ها در جنوب و پارتی‌ها در شرق فلات ایران ماندگار شدند و حکومت‌هایی تشکیل دادند.
مادها در حدود هفتصد سال پیش از میلاد در سرزمین‌های غرب ایران چیره شدند و دولت ماد را بنیان گذاشتند. در دورهٔ مادها، کودکان و نوجوانان راه و رسم زندگانی و کار و جنگاوری را در خانه و ایل می‌آموختند. آموزش رسمی مخصوص روحانیان بود. روحانیان، گذشته از خواندن و نوشتن، اصول و مراسم دینی، اخترشناسی و شیوه‌های پیشگویی سرنوشت دیگران را در مراکز دینی فرا می‌گرفتند. مردم دیگر از خواندن و نوشتن بی‌بهره بودند. مادها خطی شبیه خط میخی داشتند.
در دوران هخامنشی، آموزش رسمی ویژهٔ روحانیان زرتشتی (موبدان)، شاهزادگان و دولت‌مردان بود. اما چون در آیین زرتشت آموزش و پرورش به مانند زندگی مهم شمرده شده بود، مردم ایران به پیروی از گفتار حکیمانهٔ زرتشت، یعنی پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک، اخلاق و مهارت‌های سودمند را به فرزندان خود آموزش می‌دادند. در آن زمان آتشکده‌ها جایگاه رسمی آموزش بودند و موبدان علاوه بر درس‌ها مذهبی، پزشکی، ریاضی و اخترشناسی نیز درس می‌دادند.

 

نخستین دانشگاه های ایران

در دورهٔ ساسانی فرهنگ و تمدن ایرانی به شرق و غرب گسترش یافت. اما هنوز هم آموزش به گروهی خاص محدود می‌شد. در این دوران مهم‌ترین مرکز علمی و آموزشی دوران باستان، دانشگاه جندی‌شاپور، در شهر گندی شاپور به وجود آمد. این شهر را شاپور ساسانی بنیان نهاد و تا حدود قرن چهارم پس از اسلام آباد بود. در دانشگاه گندی شاپور دانشمندان ایرانی در کنار دانشمندان هندی، یونانی و رومی به فعالیت علمی و بحث و گفتگو مشغول بودند. وقتی مدرسهٔ آتن در سال ۵۲۹ میلادی بسته شد، بسیاری از دانشمندان یونانی به گندی شاپور مهاجرت کردند. در زمان خسرو انوشیروان بیمارستانی در این شهر ساخته شد و آموزش طب ایرانی، یونانی و هندی رونق گرفت.

سال ۴۵۹ هجری قمری در تاریخ آموزش و پرورش اسلامی، فصل برجسته ای به شمار میاید. در این سال نخستین مدرسه از رشته مدرسه هایی که خواجه نظام الملک، وزیر بزرگ سلجوقیان، ساخته بود در بغداد گشایش یافت. این مدرسه ها در جهان اسلام پراکنده شدند؛ تا آنجا که شهرها و روستاهای کوچک را همگام با مدرسه های بزرگ در مراکز استانها، دربرگرفت. پیش از برپایی این مدارس حلقه های آموزش در یک جا جمع نمی‌شدند، بلکه در جاهای گوناگون مانند مسجد، بیوت علما و … تشکیل می شدند. همین که مدارس پراکنده شدند و فرصت ها و امکانات گسترده تری برای دانشجویان به سوی این مدرسه ها گسیل شدند. از این رو کمتر به دیگر جاها، که پیشتر پررونق بود ولی همچنان سرشت خود را نگه داشتند و با کمی و کاستی گرایش دانشجویان به گونه ای تقلیدی همچنان به کار می پرداختند، روی میآوردند. در واقع روزگار پیش از ۴۵۹ ه.ق. و پس از آن، عموماً با جایگاه های گوناگون آموزش و تدریس، همپا و همراه است.

▪ جایگاه های آموزش پیش از بنیاد مدارس، بدین قرار بودند :

ـ مکتب برای آموختن، خواندن و نوشتن

ـ مکتب برای آموزش قرآن و مسایل ابتدایی

ـ آموزش ابتدایی در کاخها

ـ کتاب فروشی ها

ـ خانه های دانشمندان

ـ تالارهای ادبی

ـ بیابان ( بادیه )

ـ مسجد

 

همه اینها مردم را به فراگیری خواندن و نوشتن واداشت. این گرایش به هنگام شکوفایی اسلام آغاز شد و گذشت زمان انگیزه ای برای بهتر شدن این هنر و حتی نوآوری در آن بود. گرچه در آغاز اسلام تعداد مسلمانانی که خواندن و نوشتن میدانستند کم بود، ولی همه یا بیشتر آنان را پیامبر (ص) برای نوشتن نزد خود به کار می گرفت. از همین جا بود که این اندیشه پیدا شد تا (ذمیان، نامسلمانان اهل کتاب) به کسانی که می خواستند خواندن و نوشتن یاد بگیرند، آن را بیاموزند. در پیکار بدر بسیاری از مردم مکه به اسارت گرفته شدند، پیامبر اسلام کسانی را که می توانستند خواندن و نوشتن بیاموزند، در برابر آموختن آزاد می کرد. این خدمت فدیه آزادی نا مسلمانان بود و بر این پایه یاد دادن از سوی آنان به چهره یک عرف رایج در آمد.

شاگردان مدرسه‌ای در ارومیه، سال ۱۳۲۸ شمسی

شاگردان مدرسه‌ای در ارومیه، سال ۱۳۲۸ شمسی

 

آموزش در دوران قاجار

در دوران قاجار جنگ‌های ایران و روس رخ داد که با شکست ایرانیان و از دست رفتن بخش‌های زیادی از ایران همراه بود. البته ان شکست دردناک باعث شد که دولت‌مردان دلسوز و فرهیختگان جامعهٔ آن روز به علت شکست ایرانیان آگاه شوند که همانا بی‌خبری از دانش و فن آن روزگار بود. از این رو، در سال ۱۲۳۱ هجری قمری، ۵ نفر دانشجو به انگلیس فرستاده شد؛ نخستین چاپخانهٔ سربی در ۱۲۲۷ هجری قمری در تبریز به کار افتاد؛ نخستین روزنامه را میرزا صالح، از دانشجویان فرستاده شده به انگلیس، به نام کاغذ اخبار در ۱۲۵۳ هجری قمری منتشر کرد؛ و نخستین مدرسه به شیوهٔ امروزی با همت میرزا حسن خان رشدیه در ۱۲۵۴ هجری قمری در ارومیه و در سال بعد در تبریز کار خود را آغاز کرد.

مکتبخانه

مکتبخانه

در دوران قاجار امکان تحصیل برای زنان بسیار محدود بود. در باور عمومی، باسوادی زنان مخالف اسلام و برای جامعه خطرناک دانسته می‌شد (بعضی از روحانیون نیز همواره بر این باور تاکید می‌کردند). باور دیگر این بود که زنان نمی‌توانند باسواد شوند و مغز آنان قدرت پذیرش دانش را ندارد. باسوادی زنان ننگ محسوب می‌شد و بسیاری از زنان باسواد، آن را پنهان می‌کردند. به دختران از کوچکی ساکت نشستن و تحرک کم، سؤال نکردن و اطاعت کردن از مردان حتی برادر کوچک‌تر خود آموخته می‌شد. این الگوی جامعه‌پذیری تا دوره‌های بعد نیز ادامه یافت. در اواخر قاجاریه و دوران مشروطه و پس از آن، برخی از فعالان حقوق زنان در آن روزگار بر آن شدند که مدرسه‌های دخترانه بسازند. البته این امر با مخالفت سنت‌گرایان مواجه می‌شد اما تعدادی مدرسه دخترانه ساخته شد.

 

بنیان‌گذاری دارالفنون

دارالفنون مرکز آموزشی دانش و فن نوین بود که در سال ۱۲۳۱ هجری شمسی با تلاش میرزا تقی‌خان امیرکبیر در تهران بنیان‌گذاری شد. نخستین معلمان این مدرسه، اروپایی و بیش‌تر اتریشی بودند. نخست صد نفر فراگیر از میان فرزندان اشراف و بزرگان دولتی برای تحصیل در آن انتخاب شدند که در رشته‌های نظامی، پزشکی، داروسازی، معدن و مهندسی به تحصیل مشغول شدند. دارالفنون آزمایشگاه فیزیک، شیمی و داروسازی و کارخانهٔ شیشه و بلور و شمع‌سازی و چاپ‌خانه داشت و فراگیران علاوه بر مطالعهٔ نظری، به فعالیت‌های عملی نیز می‌پرداختند. برای مثال، مسیو کرشیش اتریشی، که معلم توپخانه و ریاضی بود، به کمک دانش‌جویان خود دستگاه فرستندهٔ تلگراف ساخت که آغازی برای گسترش ارتباط از راه دور در کشور بود.

 

آموزش و پرورش نوین

بر اساس قانون اساسی ایران، آموزش و پرورش برای همهٔ کودکان و نوجوانان ایرانی تا دورهٔ متوسطه رایگان است و دولت وظیفه دارد امکان تحصیل را برای همگان از طریق وزارت آموزش و پرورش فراهم سازد.

نظام آموزشی ایران دارای دورهٔ ابتدایی، دوره راهنمایی، دوره متوسطه و دورهٔ پیش دانشگاهی است. علاقه‌مندان به کارهای عملی و فنی مهارت‌های لازم را در هنرستان‌ها و آموزشگاه‌های کار و دانش می‌گذرانند.

دانش‌آموختگان دوره پیش‌دانشگاهی در صورت موفقیت در آزمون‌های سراسری (کنکور)، به دانشگاه وارد می‌شوند.

 

وضعیت پرورش تفکر در مدارس ایران

در نظام آموزشی ایران هرچند که در ظاهر به پرورش تفکر اهمیت داده می‌شود و از اهداف آموزشی به حساب می‌آید ولی در عمل وضعیت به گونه‌ای دیگر است.

مدرسه ها، امروزه در ایران با انتقال فراوان مفاهیم تکراری بی‌معنا، فرصت اندیشیدن را از شاگردان گرفته‌اند. در حقیقت نظام آموزشی ایران فقط به کتابهای درسی و حفظ کردن آنها توسط دانش‌آموزان اهمیت می‌دهد. این در حالی است که تنها انتقال اطلاعات برای اندیشیدن کافی نیست. اندیشیدن نیز هدف نیست بلکه وسیله‌ای برای شناخت حقیقی است.

علت اصلی شکست و ناکامی بیشتر معلمان در برابر نوآوری‌های آموزشی به‌ویژه پرورش تفکر، باورهای غلط و از پیش‌ساختهٔ آنان است. مثلاً معلمان به جای اینکه روش آموختن و اندیشیدن را به شاگردان بیاموزند، آنان را در مقابل دانسته‌ها و واقعیت‌های علمی قرار می‌دهند. به عقیده جروم برونر مهم نیست که شاگردان چه می‌آموزند بلکه مهم این است که چگونه می‌آموزند.