نوشته‌ها

دکتر روحانی

هزینه در آموزش و پرورش، سرمایه گذاری برای آینده است

رئیس‌ جمهوری در اجلاس مدیران و روسای آموزش و پرورش کشور:

آموزش و پرورش باید منطبق بر قابلیت ها و نیازهای کشور باشد/ هزینه در آموزش و پرورش ، سرمایه گذاری برای آینده است

رئیس جمهوری، هزینه در آموزش و پرورش را سرمایه گذاری برای آینده کشور دانست و تاکید کرد که دولت باوجود تنگناها، با تمام توان از آموزش و پرورش حمایت می کند.

به گزارش مرکز اطلاع رسانی و روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش به نقل از پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر حسن روحانی در مراسم اختتامیه سی و سومین اجلاس مدیران و روسای آموزش و پرورش کشور با شعار «آموزش و پرورش کانون خلق دنیای آینده»، اظهارداشت: خادمان فرهنگ،‌علم و دانش کشور امید امروز و آینده ملت ایران هستند.

رشد و پیشرفت از مدرسه آغاز می شود

دکتر روحانی با اشاره به اینکه آموزش و پرورش و همه تلاشگران در این عرصه مسئولیت تأثیرگذار و سرنوشت‌سازی برای امروز و فردای جامعه ما بر دوش دارند، گفت: ‌توسعه و پیشرفت کشور بی‌تردید از مدرسه آغاز می‌شود و مدرسه پایه‌ای است که دانش آموزان را به عنوان سرمایه عظیم انسانی، برای تلاش در مسیر توسعه کشور آماده می‌کند.

رییس‌ جمهوری با تأکید بر اینکه آموزش و پرورش در بوجود آمدن سرمایه‌های انسانی، اجتماعی، فرهنگی و علمی، نقش بسیار تأثیرگذاری دارد، افزود: زمانی که سخن از آموزش و پرورش به میان می‌آید، آموزش عالی هم در کنار آن دیده می‌شود، البته در بسیاری از کشورها، آموزش و پرورش و آموزش عالی در یک مجموعه قرار دارند، اما از گذشته در ایران از یکدیگر تفکیک شدند و هنوز نیز دو وزارتخانه متکفل این بار مسئولیت هستند که البته در آینده می‌توان درباره تجمیع یا تفکیک آنها بررسی و برنامه‌ریزی کرد.

هزینه در آموزش و پرورش ، سرمایه گذاری برای آینده است

دکتر روحانی با اشاره به اینکه نقش اساسی آموزش و پرورش در توسعه کشور و هزینه‌هایی که در این راستا صورت می‌گیرد، برای ما در اولویت قرار دارد، گفت: معتقدیم هزینه‌هایی که در راستای آموزش و پرورش در کشور انجام می‌دهیم، هزینه‌ای جاری نبوده، بلکه هزینه‌ای سرمایه‌ای است، چرا که امروز بزرگترین سرمایه کشور، به عنوان سرمایه انسانی در مدارس، رشد یافته و آموزش می بینند که منتهی به بوجود آمدن دیگر سرمایه‌ها خواهد شد.

رئیس‌ جمهوری تأکید کرد: رشد و توسعه بدون آموزش که توسعه علم و آگاهی است و بدون پرورش که تصحیح اخلاق و رفتار است، امکان‌پذیر نخواهد بود.

آموزش و پرورش باید منطبق بر قابلیت ها و نیازهای کشور باشد

دکتر روحانی با اشاره به ضرورت متناسب شدن آموزش و پرورش با نیازهای جامعه، افزود: برخی آموزش‌ها، دانش‌ها و مهارت‌ها باید متناسب با نیاز و شرایط جامعه باشد و اگر امروز علم یک دانش آموخته برای کاریابی و تأثیرگذاری او در جامعه کافی نباشد، باید راجع به مواد درسی، نحوه آموزش و اینکه چگونه باید فرزندانمان را برای آینده جامعه مهیا کنیم، تجدیدنظر نمائیم.

رئیس‌ جمهوری با اشاره به اینکه شرایط کشور و جهان مدام در حال تغییر و تحول است و زندگی مردم، صنعتی و دیجیتالی شده و کاملاً با گذشته تفاوت دارد، خاطرنشان کرد: نیازهای امروز جامعه متفاوت از دیروز است. صنعت و فناوری برای ما رفاه آورده و همانگونه که برخی مشکلات را آسان کرده ، بسیاری از مشکلات جدید را نیز بوجود آورده است.

بهبود محیط زیست از اهداف اصلی دولت و نیازمند همکاری جمعی و منطقه ای است

دکتر روحانی ادامه داد: به هر میزان صنعتی می‌شویم، از شرایط طبیعی فاصله می‌گیریم و امروز بخش بزرگی از مشکلات زیست محیطی و آلودگی هوا بخاطر گسترش زندگی صنعتی است و من بسیار خوشحال شدم که وزیر آموزش و پرورش اعلام کرد که در سال جاری یکی از مواد درسی به مقوله محیط زیست اختصاص یافته است.

رئیس‌ جمهوری با اشاره به اینکه امروز حفظ محیط زیست به معنای حفظ حیات، تلاش و زندگی است، گفت: بهبود محیط زیست از اهداف اصلی دولت و نیازمند همکاری جمعی و منطقه ای است .

اجرای طرح تحول سلامت تعجب ناظران جهانی را برانگیخته و با قدرت ادامه خواهد یافت

دکتر روحانی در ادامه توجه به موضوع سلامت و محیط زیست را یکی از دغدغه‌ها و تلاش‌های دولت یازدهم برشمرد و گفت: پیگیری مسأله سلامت و تحول مثبتی که در امر بهداشت، درمان و سلامت مردم بوجود آمده است؛ جای خرسندی دارد. یکی از آرزوهای من بود که بتوانیم به مردم به گونه‌ای کمک کنیم تا در روز بیماری و گرفتاری بتوانند، با شرایطی آسان به بیمارستان و پزشکان متخصص دسترسی داشته باشند و باری که در این مسأله بر دوش مردم است، کاهش یابد.

رئیس جمهوری ادامه داد: اقدامات خوب و کار بزرگی در زمینه تحول نظام سلامت در کشور انجام گرفته و اجرای طرح تحول سلامت تعجب ناظران جهانی را برانگیخته و با قدرت ادامه خواهد یافت.

رئیس‌ جمهوری با بیان اینکه مسأله محیط زیست و حفظ آن در کنار سلامت و بهداشت مردم موضوعی بسیار حائز اهمیت است، به وضعیت دریاچه‌ها و تالاب‌ها، ‌آلودگی‌های صنعتی و ریزگردها در کشور اشاره کرد و افزود: برای کاهش آلودگی ها، تلاش گسترده ای شده تا سوخت نیروگاه ها گازی شود.

دکتر روحانی با اشاره به تحول ایجاد شده در زمینه تولید گاز در کشور گفت: امروز بیش از 140 میلیون متر مکعب به تولید روزانه گاز نسبت به آغاز دولت افزوده شده و امیدواریم تا پایان فعالیت دولت یازدهم بتوانیم با افتتاح فازهای جدید پارس جنوبی، 140 میلیون متر مکعب دیگر به ظرفیت تولید گاز، اضافه کنیم.

رئیس‌ جمهوری با اشاره به اینکه اقدامات خوبی برای ارتقاء کیفیت بنزین و گازوییل صورت گرفته و باید کارهای زیادی برای رفع مشکلات زیست محیطی انجام دهیم، گفت: البته برخی امور مانند موضوع ریزگردها از جمله مسایلی است که رفع آن تنها با اقدامات داخلی به نتیجه نمی‌رسد و در حال تلاش هستیم تا با رایزنی‌های بین‌المللی با دیگر کشورها و همسایگان این مشکل را برطرف کنیم.

دکتر روحانی آشنا بودن دانش‌آموزان با معضلات محیط زیست از آغاز نوجوانی و آمادگی برای حفظ و نگهداری طبیعت در این دوران را حائز اهمیت دانست و گفت: آموزش و پرورش باید با شرایط و نیازهای داخلی تناسب داشته باشد.

پرورش؛ ترویج سبک زندگی اسلامی – ایرانی است

رئیس‌ جمهوری افزود: معلمان ما در کلاس درس غیر از آموزش علم و دانش با سخن گفتن و رفتار خود سبک زندگی اسلامی – ایرانی و هویت و فرهنگ ملی و دینی را به دانش‌آموز و حتی خانواده‌های آنان آموزش می‌دهند.

اسلام دین انزوا نیست؛ دین ارتباط است

دکتر روحانی با تأکید بر اینکه ما باید خود را با شرایط جهانی هم تطبیق دهیم و نمی‌توانیم از دنیا جدا باشیم، گفت: اسلام به هیچ عنوان دین انزوا نیست و دین ارتباط است . اسلام در بسیاری از مناطق جهان به وسیله تجار و بازرگانان گسترش یافته و این نشان می‌دهد که اسلام دین ارتباط در تجارت، فناوری و علم و دانش است به گونه‌ای که پیامبر اسلام(ص) فرمودند «برای دانش مرز و جغرافیایی وجود ندارد».

مبنای تعامل با دنیا اصول و منافع جمهوری اسلامی است

رئیس‌ جمهوری با اشاره به اینکه تعامل با دنیا باید در چارچوب منافع و اصول‌مان ادامه یابد، گفت: امروز برخلاف سال گذشته، کشتی‌های بزرگ ما می‌توانند به راحتی در بنادر بزرگ جهان تردد کرده و کالاهای ایرانی را جابجا کنند. بانک‌های دنیا برای تجارت ال‌سی‌ها را گشوده و پول به راحتی جابجا می‌شود.

ثابت کردیم که توطئه تحریم و فشار بر ملت ایران بی اثر است

دکتر روحانی تأکید کرد: امروز هر جا که می‌توانیم باید گامی برداریم تا بتوانیم به دشمنان بگوییم توطئه، تحریم و فشار برای ملت ایران بی‌اثر است و این را البته تاکنون ثابت کرده ایم.

حق ملت است که به ذخایر ارزی خود دسترسی و عضو فعال بازار هسته ای باشد

رئیس‌ جمهوری خاطر نشان کرد: موجب افتخار است که با ایستادگی ملت، رهنمودهای مقام معظم رهبری و تلاش و فعالیت هنرمندانه دیپلمات‌های کشور، راه به روی مردم برای احقاق حقوقشان گشوده شده است. این حق ماست که بتوانیم از سیستم بانکی دنیا استفاده کرده ، به ذخایر ارزی خود دسترسی داشته باشیم ، کشتی‌های ما در آب‌های آزاد حضور داشته باشند و عضو فعال بازار هسته ای باشیم.

برخی کشورهای منطقه امروز هم در پی عدم استفاده ایران از فرصت پسابرجام هستند

دکتر روحانی گفت: ملت ایران با ایستادگی، مقاومت، فداکاری و تلاش و هنرمندی خود توانست توطئه استکبار جهانی، صهیونیست‌ها و برخی کشورهای منطقه را که نسبت به ایران روی خوشی ندارند و امروز هم تلاش می‌کنند که نتوانیم از فضای پسابرجام به درستی استفاده کنیم، شکست دهد.

توطئه بدخواهان علیه منافع ملی را باید ناکام کنیم

رئیس‌ جمهوری با تأکید بر اینکه باید از حقوق ملت ایران دفاع کرده و در تمام صحنه‌ها توطئه‌ بدخواهان علیه منافع ملی را ناکام کنیم، گفت: امروز شرایط کشور نسبت به سال گذشته تفاوت کرده و سال آینده می‌بینیم که بسیار بهتر خواهد بود.

دکتر روحانی افزود: ما باید خود را با شرایط توسعه و تحول جهانی در چارچوب حفظ اصول و منافع‌مان تطبیق دهیم و بتوانیم نسل جوان خود را به گونه‌ای تربیت کنیم تا برای کشور، منطقه و مسلمانان تأثیرگذار و افتخارآفرین باشند.

نسل جوان نیازمند هدایت و آموزش در حوزه ارتباطات است؛ با ممنوعیت و فیلترینگ مشکلات حل نمی شود

رئیس‌ جمهوری با بیان اینکه نسل جوان نیازمند هدایت و آموزش در حوزه ارتباطات است؛ با ممنوعیت و فیلترینگ مشکلات حل نمی شود، اظهارداشت: افزود: آیا در شرایط کنونی می‌شود فضای مجازی و دنیای دیجیتال را ممنوع کرده و بگوییم باید تمام شبکه‌های اجتماعی را روزانه فیلتر کرد، آیا با فیلتر و ممنوعیت می‌شود در دنیای امروز زندگی کرد؟

دکتر روحانی افزود: یک نگرانی وجود دارد و آن این است که باید نسل جوان را به درستی هدایت و از آنان مراقبت کنیم چرا که نمی‌شود در شرایط امروز جهانی نوجوانان و جوانان را بدون مراقبت و هدایت در ارتباط با فضای مجازی و اینترنت رها کرد.

رئیس‌ جمهوری با بیان اینکه آموزش و پرورش و دولت در این زمینه مسئولیتی سنگین برعهده دارد، اظهار داشت: البته باید شبکه جامع اطلاعات ملی در کشور راه‌اندازی شود، اما در عین حال همواره این مسأله وجود دارد که با آموزش دقیق باید به جوانان بگوییم چه استفاده‌های خوبی می‌توانند از این افراد داشته باشند.

فرزندان، امانت مردم در دستگاه آموزش و پرورش هستند

دکتر روحانی با اشاره به اینکه مردم فرزندان خود را به عنوان یک امانت بزرگ و با ارزش، 12 سال به آموزش و پرورش می‌سپارند، گفت: باید از این فرصت حداکثر استفاده را کرده و آن را به عنوان موهبتی الهی بدانیم.

رئیس‌ جمهوری با بیان اینکه ارزش هر کاری را نمی‌توان با حقوق و مزایا سنجش کرد، گفت: امام راحل(ره) کار معلمان را کار انبیاء، برشمرده‌اند و حقیقت این است که خداوند توفیق بزرگی به کارکنان آموزش و پرورش داده است چرا که اگر در دوران زندگی خود بتوانند یک نوجوان را به درستی تربیت کنند، ‌اثر و سود آن به جامعه و کشور خواهد رسید.

دکتر روحانی خاطر نشان کرد: باید جوانانمان را به گونه‌ای تربیت کنیم تا از این علم، دانش و فضای جدید در جهان به درستی استفاده کنند.

رئیس‌ جمهوری با تأکید بر ضرورت همفکری و هم‌اندیشی در بسیاری از مسایل و امور، گفت: باید به گونه‌ای برنامه‌ریزی و اندیشه کنیم که نسل جوان ما بتواند به دور از نکات سوء از ابزار جدید در جهان استفاده کند.

دکتر روحانی ارتباطات را مقوله‌ای دو سویه دانست و افزود: باید والدین را به مشارکت فعال دعوت کرده و با مشورت و همفکری با آنان، نسل جوان و نوجوان را در مسیر علم، دانش و پرورش اخلاق قرار دهیم.

رئیس‌ جمهوری ادامه داد: تلاش سایر مسئولین و همه مقامات در امر آموزش و پرورش نسل جوان بویژه معلمین و والدین برای ما بسیار مهم است و ما باید بتوانیم کاری کنیم. همانطور که تاریخ ایران در جهان پرافتخار بوده با تلاش و ایثار امروز و فردا افتخارات را برای خود و جامعه در جهان افزون کنیم.

دکتر روحانی با اشاره به اینکه دولت همه توان و امکانات خود را برای کمک به آموزش و پرورش بکار خواهد گرفت، گفت: دولت با وجود شرایط سختی که در سال‌های گذشته داشته اما هیچگاه بودجه آموزش و پرورش را کاهش نداده چرا که بر اهمیت آموزش و پرورش در کشور اشراف دارد. البته می‌دانیم که مشکلات و کاستی‌هایی هم وجود دارد که امیدواریم بتوانیم با تلاش بیشتر این کاستی‌ها را جبران کنیم.

رئیس‌ جمهوری در ابتدای سخنان خود نیز ضمن تبریک ایام دهه کرامت و میلاد با سعادت حضرت فاطمه معصومه(س) و امام رضا(ع)، اظهار داشت: این ایام برای ملت ایران و مسلمانان بسیار پر برکت است.

رئیس‌ جمهوری افزود: شهید دکتر بهشتی نیز به عنوان شخصیتی برای تحول در حوزه علمیه قم و دروس حوزوی، تلاش کرد و در ایجاد مدارس با شرایط جدید در قم نقش بسزایی داشت و در آن دوران خاص با تأسیس دبیرستان دین و دانش در قم به تربیت فرزندان این مرز و بوم شتافت.

 

منبع: سایت وزارت آموزش و پروش

آموزش و پرورش در ایران

آموزش و پرورش در ایران

آموزش در ایران باستان

در فلات ایران، دست کم از پانزده هزار سال پیش، انسان زندگی می‌کرده است. دربارهٔ چگونگی آموزش و پروش مردمانی که پیش از آریایی‌ها در این سرزمین زندگی می‌کردند آگاهی چندانی در دست نیست. نزدیک به چهار هزار سال پیش، آریایی‌ها و از آن جمله مادها، پارسی‌ها و پارتی‌ها به سرزمین ایران مهاجرت کردند. مادها در غرب و پارسی‌ها در جنوب و پارتی‌ها در شرق فلات ایران ماندگار شدند و حکومت‌هایی تشکیل دادند.
مادها در حدود هفتصد سال پیش از میلاد در سرزمین‌های غرب ایران چیره شدند و دولت ماد را بنیان گذاشتند. در دورهٔ مادها، کودکان و نوجوانان راه و رسم زندگانی و کار و جنگاوری را در خانه و ایل می‌آموختند. آموزش رسمی مخصوص روحانیان بود. روحانیان، گذشته از خواندن و نوشتن، اصول و مراسم دینی، اخترشناسی و شیوه‌های پیشگویی سرنوشت دیگران را در مراکز دینی فرا می‌گرفتند. مردم دیگر از خواندن و نوشتن بی‌بهره بودند. مادها خطی شبیه خط میخی داشتند.
در دوران هخامنشی، آموزش رسمی ویژهٔ روحانیان زرتشتی (موبدان)، شاهزادگان و دولت‌مردان بود. اما چون در آیین زرتشت آموزش و پرورش به مانند زندگی مهم شمرده شده بود، مردم ایران به پیروی از گفتار حکیمانهٔ زرتشت، یعنی پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک، اخلاق و مهارت‌های سودمند را به فرزندان خود آموزش می‌دادند. در آن زمان آتشکده‌ها جایگاه رسمی آموزش بودند و موبدان علاوه بر درس‌ها مذهبی، پزشکی، ریاضی و اخترشناسی نیز درس می‌دادند.

 

نخستین دانشگاه های ایران

در دورهٔ ساسانی فرهنگ و تمدن ایرانی به شرق و غرب گسترش یافت. اما هنوز هم آموزش به گروهی خاص محدود می‌شد. در این دوران مهم‌ترین مرکز علمی و آموزشی دوران باستان، دانشگاه جندی‌شاپور، در شهر گندی شاپور به وجود آمد. این شهر را شاپور ساسانی بنیان نهاد و تا حدود قرن چهارم پس از اسلام آباد بود. در دانشگاه گندی شاپور دانشمندان ایرانی در کنار دانشمندان هندی، یونانی و رومی به فعالیت علمی و بحث و گفتگو مشغول بودند. وقتی مدرسهٔ آتن در سال ۵۲۹ میلادی بسته شد، بسیاری از دانشمندان یونانی به گندی شاپور مهاجرت کردند. در زمان خسرو انوشیروان بیمارستانی در این شهر ساخته شد و آموزش طب ایرانی، یونانی و هندی رونق گرفت.

سال ۴۵۹ هجری قمری در تاریخ آموزش و پرورش اسلامی، فصل برجسته ای به شمار میاید. در این سال نخستین مدرسه از رشته مدرسه هایی که خواجه نظام الملک، وزیر بزرگ سلجوقیان، ساخته بود در بغداد گشایش یافت. این مدرسه ها در جهان اسلام پراکنده شدند؛ تا آنجا که شهرها و روستاهای کوچک را همگام با مدرسه های بزرگ در مراکز استانها، دربرگرفت. پیش از برپایی این مدارس حلقه های آموزش در یک جا جمع نمی‌شدند، بلکه در جاهای گوناگون مانند مسجد، بیوت علما و … تشکیل می شدند. همین که مدارس پراکنده شدند و فرصت ها و امکانات گسترده تری برای دانشجویان به سوی این مدرسه ها گسیل شدند. از این رو کمتر به دیگر جاها، که پیشتر پررونق بود ولی همچنان سرشت خود را نگه داشتند و با کمی و کاستی گرایش دانشجویان به گونه ای تقلیدی همچنان به کار می پرداختند، روی میآوردند. در واقع روزگار پیش از ۴۵۹ ه.ق. و پس از آن، عموماً با جایگاه های گوناگون آموزش و تدریس، همپا و همراه است.

▪ جایگاه های آموزش پیش از بنیاد مدارس، بدین قرار بودند :

ـ مکتب برای آموختن، خواندن و نوشتن

ـ مکتب برای آموزش قرآن و مسایل ابتدایی

ـ آموزش ابتدایی در کاخها

ـ کتاب فروشی ها

ـ خانه های دانشمندان

ـ تالارهای ادبی

ـ بیابان ( بادیه )

ـ مسجد

 

همه اینها مردم را به فراگیری خواندن و نوشتن واداشت. این گرایش به هنگام شکوفایی اسلام آغاز شد و گذشت زمان انگیزه ای برای بهتر شدن این هنر و حتی نوآوری در آن بود. گرچه در آغاز اسلام تعداد مسلمانانی که خواندن و نوشتن میدانستند کم بود، ولی همه یا بیشتر آنان را پیامبر (ص) برای نوشتن نزد خود به کار می گرفت. از همین جا بود که این اندیشه پیدا شد تا (ذمیان، نامسلمانان اهل کتاب) به کسانی که می خواستند خواندن و نوشتن یاد بگیرند، آن را بیاموزند. در پیکار بدر بسیاری از مردم مکه به اسارت گرفته شدند، پیامبر اسلام کسانی را که می توانستند خواندن و نوشتن بیاموزند، در برابر آموختن آزاد می کرد. این خدمت فدیه آزادی نا مسلمانان بود و بر این پایه یاد دادن از سوی آنان به چهره یک عرف رایج در آمد.

شاگردان مدرسه‌ای در ارومیه، سال ۱۳۲۸ شمسی

شاگردان مدرسه‌ای در ارومیه، سال ۱۳۲۸ شمسی

 

آموزش در دوران قاجار

در دوران قاجار جنگ‌های ایران و روس رخ داد که با شکست ایرانیان و از دست رفتن بخش‌های زیادی از ایران همراه بود. البته ان شکست دردناک باعث شد که دولت‌مردان دلسوز و فرهیختگان جامعهٔ آن روز به علت شکست ایرانیان آگاه شوند که همانا بی‌خبری از دانش و فن آن روزگار بود. از این رو، در سال ۱۲۳۱ هجری قمری، ۵ نفر دانشجو به انگلیس فرستاده شد؛ نخستین چاپخانهٔ سربی در ۱۲۲۷ هجری قمری در تبریز به کار افتاد؛ نخستین روزنامه را میرزا صالح، از دانشجویان فرستاده شده به انگلیس، به نام کاغذ اخبار در ۱۲۵۳ هجری قمری منتشر کرد؛ و نخستین مدرسه به شیوهٔ امروزی با همت میرزا حسن خان رشدیه در ۱۲۵۴ هجری قمری در ارومیه و در سال بعد در تبریز کار خود را آغاز کرد.

مکتبخانه

مکتبخانه

در دوران قاجار امکان تحصیل برای زنان بسیار محدود بود. در باور عمومی، باسوادی زنان مخالف اسلام و برای جامعه خطرناک دانسته می‌شد (بعضی از روحانیون نیز همواره بر این باور تاکید می‌کردند). باور دیگر این بود که زنان نمی‌توانند باسواد شوند و مغز آنان قدرت پذیرش دانش را ندارد. باسوادی زنان ننگ محسوب می‌شد و بسیاری از زنان باسواد، آن را پنهان می‌کردند. به دختران از کوچکی ساکت نشستن و تحرک کم، سؤال نکردن و اطاعت کردن از مردان حتی برادر کوچک‌تر خود آموخته می‌شد. این الگوی جامعه‌پذیری تا دوره‌های بعد نیز ادامه یافت. در اواخر قاجاریه و دوران مشروطه و پس از آن، برخی از فعالان حقوق زنان در آن روزگار بر آن شدند که مدرسه‌های دخترانه بسازند. البته این امر با مخالفت سنت‌گرایان مواجه می‌شد اما تعدادی مدرسه دخترانه ساخته شد.

 

بنیان‌گذاری دارالفنون

دارالفنون مرکز آموزشی دانش و فن نوین بود که در سال ۱۲۳۱ هجری شمسی با تلاش میرزا تقی‌خان امیرکبیر در تهران بنیان‌گذاری شد. نخستین معلمان این مدرسه، اروپایی و بیش‌تر اتریشی بودند. نخست صد نفر فراگیر از میان فرزندان اشراف و بزرگان دولتی برای تحصیل در آن انتخاب شدند که در رشته‌های نظامی، پزشکی، داروسازی، معدن و مهندسی به تحصیل مشغول شدند. دارالفنون آزمایشگاه فیزیک، شیمی و داروسازی و کارخانهٔ شیشه و بلور و شمع‌سازی و چاپ‌خانه داشت و فراگیران علاوه بر مطالعهٔ نظری، به فعالیت‌های عملی نیز می‌پرداختند. برای مثال، مسیو کرشیش اتریشی، که معلم توپخانه و ریاضی بود، به کمک دانش‌جویان خود دستگاه فرستندهٔ تلگراف ساخت که آغازی برای گسترش ارتباط از راه دور در کشور بود.

 

آموزش و پرورش نوین

بر اساس قانون اساسی ایران، آموزش و پرورش برای همهٔ کودکان و نوجوانان ایرانی تا دورهٔ متوسطه رایگان است و دولت وظیفه دارد امکان تحصیل را برای همگان از طریق وزارت آموزش و پرورش فراهم سازد.

نظام آموزشی ایران دارای دورهٔ ابتدایی، دوره راهنمایی، دوره متوسطه و دورهٔ پیش دانشگاهی است. علاقه‌مندان به کارهای عملی و فنی مهارت‌های لازم را در هنرستان‌ها و آموزشگاه‌های کار و دانش می‌گذرانند.

دانش‌آموختگان دوره پیش‌دانشگاهی در صورت موفقیت در آزمون‌های سراسری (کنکور)، به دانشگاه وارد می‌شوند.

 

وضعیت پرورش تفکر در مدارس ایران

در نظام آموزشی ایران هرچند که در ظاهر به پرورش تفکر اهمیت داده می‌شود و از اهداف آموزشی به حساب می‌آید ولی در عمل وضعیت به گونه‌ای دیگر است.

مدرسه ها، امروزه در ایران با انتقال فراوان مفاهیم تکراری بی‌معنا، فرصت اندیشیدن را از شاگردان گرفته‌اند. در حقیقت نظام آموزشی ایران فقط به کتابهای درسی و حفظ کردن آنها توسط دانش‌آموزان اهمیت می‌دهد. این در حالی است که تنها انتقال اطلاعات برای اندیشیدن کافی نیست. اندیشیدن نیز هدف نیست بلکه وسیله‌ای برای شناخت حقیقی است.

علت اصلی شکست و ناکامی بیشتر معلمان در برابر نوآوری‌های آموزشی به‌ویژه پرورش تفکر، باورهای غلط و از پیش‌ساختهٔ آنان است. مثلاً معلمان به جای اینکه روش آموختن و اندیشیدن را به شاگردان بیاموزند، آنان را در مقابل دانسته‌ها و واقعیت‌های علمی قرار می‌دهند. به عقیده جروم برونر مهم نیست که شاگردان چه می‌آموزند بلکه مهم این است که چگونه می‌آموزند.