نوشته‌ها

کنکورPhD

ترافیک به کنکور دکتری رسید

نسلی که برای گرفتن یک «لیسانس» حتی چند سال پشت کنکور می‌ماندند و بعد از قبولی شیرینی می‌دادند، حالا نه به کارشناسی ارشد بلکه به دکتری فکر می‌کنند.

تازه‌ترين آماري كه بعد از پايان ثبت‌نام دوره‌های تحصيلات تكميلی ارائه شده، نشان داد آمار داوطلبان دكتری افزايش و آمار داوطلبان آزمون كارشناسی ارشد كاهش داشته است.

براساس آماری كه رئيس سازمان سنجش اعلام كرده ۷۵۹ هزار و ۸۷۲ داوطلب در سال ۹۵ براي پذيرش در سال ۹۶ ثبت‌نام كرده‌اند؛ درحاليكه در سال گذشته ۷۶۱ هزار و ۱۱۶ داوطلب و در 2سال گذشته (ثبت‌نام در بهمن ۹۳ و پذيرش در مهر ۹۴) ۸۱۲ هزار و ۸۱۲ داوطلب ثبت‌نام كرده بودند. به اين ترتيب از بهمن 1393تا الان تقاضا براي ثبت‌نام در اين مقطع به ميزان 53هزار نفر، يعني حدود 7درصدكمتر شده است. اين كاهش متقاضی براي فوق‌ليسانس‌ها در حالي است كه امسال يك آزمون ارشد برای پذيرش در همه دانشگاه‌ها و ازجمله دانشگاه آزاد برگزار شد و سال‌های گذشته 2 آزمون مجزا براي پذيرش در دانشگاه‌های دولتی و آزاد برگزار مي‌شد.

ترافيك دكتر شدن

در برابر آمار ثبت‌نام داوطلبان در آزمون‌هاي دكتری نشان مي‌دهد كه تعداد داوطلبان نسبت به سال گذشته افزايش يافته است. هرچند كاهش در دوره‌هاي كارشناسي ارشد چندان چشمگير نيست اما ميزان تقاضا‌ها براي «دكتر شدن» افزايش معني‌داري داشته است و تغيير مسير تقاضاي تحصيلات تكميلي در ايران را نشان مي‌دهد. در سال ۹۴ كه آزمون دكتري براي پذيرش در دانشگاه‌هاي دولتی بود، تعداد ۲۰۱ هزار و ۶۶۰ داوطلب ثبت‌نام كرده بودند كه اين ميزان با افزايش ۵۰هزار نفري در دكتري سال ۹۵ با تعداد ۲۶۰ هزار و ۱۷۰ نفر به ثبت رسيده است و اين يعني دست‌كم 25درصد افزايش در متقاضيان.

افزايش تقاضا براي ادامه تحصيل در مقطع دكتري و آغوش گرم دانشگاه‌ها براي اين افراد، در حالي است كه چندي قبل اين وزير علوم بود كه در اين‌باره هشدار داد و گفت: «در شرايط كنوني نزديك به ۱۰۰ هزار دانشجوی دكتري حرفه‌ای (PHD) در كشور مشغول تحصيل هستند كه اين تعداد زياد است.»

محمد فرهادي همچنين به نقد سيستمي پرداخت كه خودش نقش اصلي در مديريت آن را بر عهده دارد و گفت: «400هزار دانشجوي كارشناسي ارشد در حال تحصيل هم داريم. بايد ساختار نظام آموزشی اصلاح شود؛ زيرا مشكل نظام آموزش عالي كشور مشكل تكنيسيني و مهارتی است.» البته اين تنها وزير علوم نيست كه به اين وضعيت انتقاد دارد، رئيس‌جمهور، حسن روحانی نيز در بهمن‌ماه سال 92 و در اجلاس روسای دانشگاه‌ها و پارك‌های علم و فناوری گفته بود:

«دولت دنبال دانشگاهی است كه بين كميت و كيفيت توازن داشته باشد.»

خيلي خوشحال مي‌شوم كه بشنوم ۴۰ هزار دانشجوي دكتري داريم اما شما دانشگاه‌هاي دنيا را نگاه كنيد، ببينيد دانشجوي دكتری شان چند نفر است. فكر مي‌كنيد در سال يك دانشگاه بزرگ اروپايی و آمريكايی چند دكتری تحويل مي‌دهد. آمار را نگاه كنيد. من از بسياري از دانشگاه‌ها خبر دارم. خيلي خوب است كه همه دكتر شوند. من به هر كه مي‌رسم غيردكتر در ايران ظاهرا استثناست. ما كه افتخار ميكنيم همه دارای PHD باشند، تحقيق كرده باشند و مراحل علمی را پيموده باشند.

خيلي خوب است اما واقعا كيفيت لازم هم وجود دارد؟» خوب است بدانيد براساس نقشه جامع علمی كشور بايد در سال۱۴۰۴، 3درصد دانشجويان كشور دانشجوي مقطع دكتری باشند؛ درحالي‌كه هم‌اكنون تعداد اين دانشجويان 2درصد است. همه هشدارها درباره بالا بودن متقاضيان و دانشجويان دوره دكتری در حالی است كه فقط سال گذشته نزديك به 700دوره پسادكتری در كشور راه‌اندازی شده است.

تکمیل ظرفیت

تکمیل ظرفیت کنکور سراسری ۹۵

مشاور عالی رئیس سازمان سنجش گفت: اطلاعیه تکمیل ظرفیت کنکور سراسری ۹۵ یکشنبه ۲۳ آبان بر روی سایت سازمان سنجش منتشر می شود.

حسین توکلی مشاور عالی رئیس سازمان سنجش تصریح کرد: با توجه به اینکه برخی از دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی برای پذیرش دانشجو اعلام ظرفیت جدید کرده اند و یا ظرفیت برخی از کدرشته محل های تحصیلی آزمون سراسری سال 1395 تکمیل نشده است، اطلاعیه تکمیل ظرفیت کنکور سراسری 95 یکشنبه 23 آبان بر روی سایت سازمان سنجش منتشر می شود.وی بیان داشت: داوطلبان در صورت تمایل می توانند براساس مفاد اطلاعیه ای که منتشر می شود نسبت به ثبت نام و انتخاب رشته از روز یکشنبه 23 آبان تا چهارشنبه 26 آبان اقدام کنند.

گرایش دانش آموزان به رشته تجربی

گرایش دانش آموزان به رشته تجربی

سالانه قریب ۵۰۰ هزار نفر داوطلب درگروه آزمایشی تجربی در کنکور شرکت می‏ کنند،به طوری که تعداد داوطلبین دو گروه آزمایشی علوم انسانی و علوم ریاضی روی هم رفته کمتر از این میزان است. استقبال دانش‏ آموزان ازرشتۀ تجربی در مرحلۀ انتخاب رشته در دورۀ دوم متوسطه نیز آموزش و پرورش را با چالش مواجه کرده است.
بی شک دلایل متعددی در اقبال عمومی دانش‏ آموزان و والدین آنها به این رشته وجود دارد، ولی مهمترین آنها را وجود رشته‏ های علوم پزشکی را در گروه آزمایشی علوم تجربی می‏ توان عنوان نمود به ویژه رشته‏ های پزشکی، دندان پزشکی و داروسازی طرفداران زیادی دارد. عامل گرایش دانش آموزان به این رشته ها نخست امکان اشتغال و نیز میزان درآمد بالا در این رشته ها است.
البته در تمام دنیا درآمد رشته های پزشکی زیاد است ولی در ایران این فاصلۀ درآمد، چشمگیرتر از اغلب کشورهاست.حتی درآمد پزشکان ایرانی چند برابر همتایان اروپایی و آمریکایی شان است در حالیکه درآمد یک مهندس در اروپا یا آمریکا چندین برابر همان مهندس در ایران است. آلمان، به عنوان ثروتمندترین کشور اروپایی با تولید ناخالص داخلی حدودا ۴۰۰۰ میلیار دلار یعنی تقریبا ۱۵ برابر ایران است ؛ اما حقوق ماهانه یک پزشک، حدودا ۴۰۰۰ یورو است که تقریبا ۱۶ ملیون تومان می شود، که۴۰ درصد مالیات هم باید بپردازد و از این نظر تقریبا زیر متوسط تحصیل کردگان جامعه و در حد متوسط همه شاغلین دریافتی دارد. در حالی که در ایران پزشکانی هستند که تقریبا ۷۰ میلیون تومان کارانه دریافت می کنند. این سیاست آلمان برای تقویت حضور استعدادها در بخش های واقعی و مولد اقتصادی (صنعت، موسسات تحقیق و توسعه و …) و دلایل دیگر اتخاذ شده است که نتیجۀ آن هم تولید ناخالص ۱۵ برابری نسبت به ایران است.

در سال های اخیر با اجرای طرح تحول سلامت میزان کارانۀ پزشکان افزایش چشم گیری پیدا کرده و میزان بودجۀ وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشکی نیز ارتقاء قابل توجهی یافته است به طوری که در سال ۱۳۹۴ میزان بودجۀ وزارت بهداشت نسبت به سال ۹۳ افزایش دوبرابری پیدا کرد و این در حالی بود که میزان تعرفۀ خدمات پزشکی نیز به همین نسبت افزایش یافته بود.

تأثیر این درآمدهای گزاف در خود وزارت بهداشت باعث ایجاد تفاوت قابل ملاحظه در دریافتی پرستاران و پزشکان شده و نارضایتی جامعۀ پرستاری و سایر عوامل درمانی را به دنبال داشته است به طوری که امروزه مهاجرت فزآیندۀ پرستاران به کشورهای غربی و عربی از نتایج این تصمیم است.
در آموزش و پرورش نیز گرایش به انتخاب رشتۀ تجربی بسیار بیشتر از سایر رشته ها شده است. وجود این رشته های پرطرفدار، رقابت در عرصۀ کنکور را شدیدتر کرده و بستر فعالیت مؤسسات آموزشی آزاد جهت ماهی گیری از این آب گل آلود را فراهم تر کرده است. در این میان کم نیستند افراد یا مؤسساتی که با وعدۀ بردن افراد به بهشت یعنی تضمین قبولی آنها در رشته های دلخواه شان با روش ها و برنامه های عجیب و غریب از جهل مردم درآمدهای هنگفتی کسب می کنند.
اما در میان دلایل متعدد گرایش به رشتۀ تجربی دلیلی که یکی از دانش آموزان دلیلی ارائه داد که به نظرم جالب تر می نمود، نظر ایشان این بود که من برای انتخاب رشته، فردی را که در رأس آن شغل و رشته نشسته را در نظر می گیرم. اگر فرد توانمندی بود پی می‏ برم که آیندۀ آن شغل و رشته نیز خوب خواهد بود.nurse
در حال حاضر ، وزیر بهداشت توانمندترین عضو کابینه هستند به طوری که پیشنهادات ایشان اغلب مورد قبول دولت قرار می گیرد و همیشه به بهبود وضعیت شغلی افراد زیرمجموعۀ خود می اندیشد و در مقابل می بینم که نیروهای تحت مدیریت برخی وزرا هر روز احساس فنا و فلاکت بیشتری می کنند،پس بهتر است رشته ای را انتخاب کنم که در رأس آن فرد توانمندی قرار دارد تا آینده شغلی ام تضمین شود.
البته توانمندی وزیر وقتی بیشتر قابل درک است، که اولویت اصلی دولت به جای توسعۀ صنایع و ایجاد اشتغال در کشور درمان بیماری آنهاست در حالی که دلیل عمدۀ گسترش بیماری جسمی و روانی در بین مردم بیکاری و ناامیدی از یافتن شغل متناسب با استعداد و علایق آنهاست.
در این میان گرایش به علوم انسانی بسیار کمتر است و این نشان می دهد عدم توجه به رشد متوازن درآمد مشاغل مختلف در یک جامعه چه تأثیر اسفاکی بر انتخاب های تحصیلی و شغلی دانش آموزان می گذارد.این امر در فرآیند هدایت تحصیلی آنها بسیار مشهود است و یکی از چالش های آموزش و پرورش توزیع متوازن دانش آموزان در رشته های مختلف است.

انتخاب رشته

شرایط انتخاب رشته آزمون سراسری اعلام شد

انتخاب رشته داوطلبان مجاز به انتخاب رشته در آزمون سراسری سال 95 از شنبه 23 مرداد از طریق سازمان سنجش آغاز شده و تا پنجشنبه 28 مرداد ادامه دارد که داوطلبان برای انتخاب رشته باید با مقررات آن آشنا باشند و شرایط انتخاب رشته را بدانند.

به همین منظور، سازمان سنجش در راهنمای انتخاب رشته عملی که بر روی سایت این سازمان قرار داده است، شرایط را اعلام کرد.

* شرط انصراف از تحصیل دانشجویان

دانشجویان روزانه برای شرکت دوباره در آزمون سراسری باید تا اول اسفند سال 94 از تحصیل در رشته خود انصراف قطعی داده باشند، درغیر این صورت قبولی آنها در رشته جدید باطل می‌شود.

به دانشجویانی که در آزمون سراسری شرکت کرده‌اند اما در زمان اعلام‌شده انصراف قطعی نداده‌اند توصیه می‌شود انتخاب رشته نکنند.

دانشجویان روزانه‌ای که برای شرکت در آزمون سراسری از تحصیل انصراف داده‌اند، در هر صورت حق بازگشت به رشته قبلی خود را ندارند.

شرط انصراف از تحصیل مربوط به دانشجویان دوره تحصیلی دیگر به جز دوره‌های روزانه نیست.

دانشجویان فعلی دوره‌های تحصیلی دیگر که بدون انصراف در آزمون امسال شرکت کرده‌اند، در صورت قبولی قبل از ثبت‌نام در رشته جدید باید از رشته قبلی خود انصراف دهند.

* حداکثر 2 بار قبولی در رشته‌های روزانه

هر فرد حداکثر دو بار می‌تواند در رشته‌های روزانه پذیرفته شود به این معنی که اگر فردی در رشته روزانه‌ای قبول شد و انصراف داد، تنها یکبار دیگر می‌تواند در رشته‌های روزانه پذیرفته شود.

محدودیت حداکثر 2 بار قبولی فقط برای رشته‌های روزانه است.

* ممنوع بودن شرکت در آزمون سال آینده برای پذیرفته‌شدگان رشته‌های روزانه

فردی که در یکی از رشته‌های روزانه پذیرفته شود، خواه در آن رشته ثبت‌نام کند و سپس انصراف دهد و یا در آن رشته ثبت نام نکند، حق شرکت در آزمون سراسری سال 96 را ندارد.

* مدرک تحصیلی شرط ضروری برای پذیرش

داوطلبان برای قبولی در دانشگاه باید یا دارای دیپلم متوسط نظام قدیم و یا مدرک پیش‌دانشگاهی باشند، یا اینکه مدرک کاردانی فنی حرفه‌ای یا کارودانش را داشته باشند.

شرکت‌کنندگان مرد نباید از نظر نظام‌وظیفه مشکلی داشته باشند، به این معنی که با معافیت تحصیلی نمی‌توان در آزمون سراسری شرکت کرد.

* تنها شرط انتخاب رشته مجاز بودن نیست

سازمان سنجش آموزش کشور، فایل راهنمای عملی انتخاب رشته آزمون سراسری را منتشر کرده است که در این فایل در بندهای مختلف چگونگی انتخاب رشته در اختیار داوطلبان قرار گرفته است.

براساس این راهنما، بند هفتم کارنامه داوطلبان اطلاع از مجاز بودن انتخاب‌ها است یعنی یک داوطلب برای اینکه انتخاب رشته کند باید بند هفتم کارنامه را مشاهده کرده و از مجاز بودن کد رشته‌های خود مطمئن باشد.

بند هفتم به داوطلب نشان می‌دهد که طبق نتایج آزمون از چه دوره‌های تحصیلی می‌تواند انتخاب رشته کند و تعداد ردیف‌های این بند نشان دهنده شرکت داوطلب در گروه‌های آزمایشی مختلف است.

بر این اساس هر داوطلب فقط از دوره‌هایی که مجاز شده است می‌تواند انتخاب رشته کند.

مجاز شدن به این معنی است که داوطلب در آن دوره حداقل نمره لازم را به دست آورده است بنابراین می‌تواند از آن دوره‌های رشته‌هایی را انتخاب کند ولی تنها شرط انتخاب رشته مجاز بودن نیست زیرا هر کدام از دوره‌های تحصیلی شرایط و مقرراتی دارند که پیش از انتخاب رشته از آن دوره‌ها داوطلب باید به این شرایط توجه کند تا اگر واجد شرایط است در این دوره‌ها انتخاب رشته کند.

اگر داوطلب از دوره‌ای که در آن مجاز به انتخاب رشته نشده است رشته‌ای را انتخاب کند آن رشته محل در گزینش نهایی داوطلب حذف می‌شود.

همچنین برای انتخاب رشته‌های پیام نور و غیر انتفاعی مجاز بودن کافی نیست بلکه باید داوطلب علاقمندی خود را برای حضور در این دانشگاه ها اعلام کرده باشد.

آموزش و پرورش در ایران

آموزش و پرورش در ایران

آموزش در ایران باستان

در فلات ایران، دست کم از پانزده هزار سال پیش، انسان زندگی می‌کرده است. دربارهٔ چگونگی آموزش و پروش مردمانی که پیش از آریایی‌ها در این سرزمین زندگی می‌کردند آگاهی چندانی در دست نیست. نزدیک به چهار هزار سال پیش، آریایی‌ها و از آن جمله مادها، پارسی‌ها و پارتی‌ها به سرزمین ایران مهاجرت کردند. مادها در غرب و پارسی‌ها در جنوب و پارتی‌ها در شرق فلات ایران ماندگار شدند و حکومت‌هایی تشکیل دادند.
مادها در حدود هفتصد سال پیش از میلاد در سرزمین‌های غرب ایران چیره شدند و دولت ماد را بنیان گذاشتند. در دورهٔ مادها، کودکان و نوجوانان راه و رسم زندگانی و کار و جنگاوری را در خانه و ایل می‌آموختند. آموزش رسمی مخصوص روحانیان بود. روحانیان، گذشته از خواندن و نوشتن، اصول و مراسم دینی، اخترشناسی و شیوه‌های پیشگویی سرنوشت دیگران را در مراکز دینی فرا می‌گرفتند. مردم دیگر از خواندن و نوشتن بی‌بهره بودند. مادها خطی شبیه خط میخی داشتند.
در دوران هخامنشی، آموزش رسمی ویژهٔ روحانیان زرتشتی (موبدان)، شاهزادگان و دولت‌مردان بود. اما چون در آیین زرتشت آموزش و پرورش به مانند زندگی مهم شمرده شده بود، مردم ایران به پیروی از گفتار حکیمانهٔ زرتشت، یعنی پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک، اخلاق و مهارت‌های سودمند را به فرزندان خود آموزش می‌دادند. در آن زمان آتشکده‌ها جایگاه رسمی آموزش بودند و موبدان علاوه بر درس‌ها مذهبی، پزشکی، ریاضی و اخترشناسی نیز درس می‌دادند.

 

نخستین دانشگاه های ایران

در دورهٔ ساسانی فرهنگ و تمدن ایرانی به شرق و غرب گسترش یافت. اما هنوز هم آموزش به گروهی خاص محدود می‌شد. در این دوران مهم‌ترین مرکز علمی و آموزشی دوران باستان، دانشگاه جندی‌شاپور، در شهر گندی شاپور به وجود آمد. این شهر را شاپور ساسانی بنیان نهاد و تا حدود قرن چهارم پس از اسلام آباد بود. در دانشگاه گندی شاپور دانشمندان ایرانی در کنار دانشمندان هندی، یونانی و رومی به فعالیت علمی و بحث و گفتگو مشغول بودند. وقتی مدرسهٔ آتن در سال ۵۲۹ میلادی بسته شد، بسیاری از دانشمندان یونانی به گندی شاپور مهاجرت کردند. در زمان خسرو انوشیروان بیمارستانی در این شهر ساخته شد و آموزش طب ایرانی، یونانی و هندی رونق گرفت.

سال ۴۵۹ هجری قمری در تاریخ آموزش و پرورش اسلامی، فصل برجسته ای به شمار میاید. در این سال نخستین مدرسه از رشته مدرسه هایی که خواجه نظام الملک، وزیر بزرگ سلجوقیان، ساخته بود در بغداد گشایش یافت. این مدرسه ها در جهان اسلام پراکنده شدند؛ تا آنجا که شهرها و روستاهای کوچک را همگام با مدرسه های بزرگ در مراکز استانها، دربرگرفت. پیش از برپایی این مدارس حلقه های آموزش در یک جا جمع نمی‌شدند، بلکه در جاهای گوناگون مانند مسجد، بیوت علما و … تشکیل می شدند. همین که مدارس پراکنده شدند و فرصت ها و امکانات گسترده تری برای دانشجویان به سوی این مدرسه ها گسیل شدند. از این رو کمتر به دیگر جاها، که پیشتر پررونق بود ولی همچنان سرشت خود را نگه داشتند و با کمی و کاستی گرایش دانشجویان به گونه ای تقلیدی همچنان به کار می پرداختند، روی میآوردند. در واقع روزگار پیش از ۴۵۹ ه.ق. و پس از آن، عموماً با جایگاه های گوناگون آموزش و تدریس، همپا و همراه است.

▪ جایگاه های آموزش پیش از بنیاد مدارس، بدین قرار بودند :

ـ مکتب برای آموختن، خواندن و نوشتن

ـ مکتب برای آموزش قرآن و مسایل ابتدایی

ـ آموزش ابتدایی در کاخها

ـ کتاب فروشی ها

ـ خانه های دانشمندان

ـ تالارهای ادبی

ـ بیابان ( بادیه )

ـ مسجد

 

همه اینها مردم را به فراگیری خواندن و نوشتن واداشت. این گرایش به هنگام شکوفایی اسلام آغاز شد و گذشت زمان انگیزه ای برای بهتر شدن این هنر و حتی نوآوری در آن بود. گرچه در آغاز اسلام تعداد مسلمانانی که خواندن و نوشتن میدانستند کم بود، ولی همه یا بیشتر آنان را پیامبر (ص) برای نوشتن نزد خود به کار می گرفت. از همین جا بود که این اندیشه پیدا شد تا (ذمیان، نامسلمانان اهل کتاب) به کسانی که می خواستند خواندن و نوشتن یاد بگیرند، آن را بیاموزند. در پیکار بدر بسیاری از مردم مکه به اسارت گرفته شدند، پیامبر اسلام کسانی را که می توانستند خواندن و نوشتن بیاموزند، در برابر آموختن آزاد می کرد. این خدمت فدیه آزادی نا مسلمانان بود و بر این پایه یاد دادن از سوی آنان به چهره یک عرف رایج در آمد.

شاگردان مدرسه‌ای در ارومیه، سال ۱۳۲۸ شمسی

شاگردان مدرسه‌ای در ارومیه، سال ۱۳۲۸ شمسی

 

آموزش در دوران قاجار

در دوران قاجار جنگ‌های ایران و روس رخ داد که با شکست ایرانیان و از دست رفتن بخش‌های زیادی از ایران همراه بود. البته ان شکست دردناک باعث شد که دولت‌مردان دلسوز و فرهیختگان جامعهٔ آن روز به علت شکست ایرانیان آگاه شوند که همانا بی‌خبری از دانش و فن آن روزگار بود. از این رو، در سال ۱۲۳۱ هجری قمری، ۵ نفر دانشجو به انگلیس فرستاده شد؛ نخستین چاپخانهٔ سربی در ۱۲۲۷ هجری قمری در تبریز به کار افتاد؛ نخستین روزنامه را میرزا صالح، از دانشجویان فرستاده شده به انگلیس، به نام کاغذ اخبار در ۱۲۵۳ هجری قمری منتشر کرد؛ و نخستین مدرسه به شیوهٔ امروزی با همت میرزا حسن خان رشدیه در ۱۲۵۴ هجری قمری در ارومیه و در سال بعد در تبریز کار خود را آغاز کرد.

مکتبخانه

مکتبخانه

در دوران قاجار امکان تحصیل برای زنان بسیار محدود بود. در باور عمومی، باسوادی زنان مخالف اسلام و برای جامعه خطرناک دانسته می‌شد (بعضی از روحانیون نیز همواره بر این باور تاکید می‌کردند). باور دیگر این بود که زنان نمی‌توانند باسواد شوند و مغز آنان قدرت پذیرش دانش را ندارد. باسوادی زنان ننگ محسوب می‌شد و بسیاری از زنان باسواد، آن را پنهان می‌کردند. به دختران از کوچکی ساکت نشستن و تحرک کم، سؤال نکردن و اطاعت کردن از مردان حتی برادر کوچک‌تر خود آموخته می‌شد. این الگوی جامعه‌پذیری تا دوره‌های بعد نیز ادامه یافت. در اواخر قاجاریه و دوران مشروطه و پس از آن، برخی از فعالان حقوق زنان در آن روزگار بر آن شدند که مدرسه‌های دخترانه بسازند. البته این امر با مخالفت سنت‌گرایان مواجه می‌شد اما تعدادی مدرسه دخترانه ساخته شد.

 

بنیان‌گذاری دارالفنون

دارالفنون مرکز آموزشی دانش و فن نوین بود که در سال ۱۲۳۱ هجری شمسی با تلاش میرزا تقی‌خان امیرکبیر در تهران بنیان‌گذاری شد. نخستین معلمان این مدرسه، اروپایی و بیش‌تر اتریشی بودند. نخست صد نفر فراگیر از میان فرزندان اشراف و بزرگان دولتی برای تحصیل در آن انتخاب شدند که در رشته‌های نظامی، پزشکی، داروسازی، معدن و مهندسی به تحصیل مشغول شدند. دارالفنون آزمایشگاه فیزیک، شیمی و داروسازی و کارخانهٔ شیشه و بلور و شمع‌سازی و چاپ‌خانه داشت و فراگیران علاوه بر مطالعهٔ نظری، به فعالیت‌های عملی نیز می‌پرداختند. برای مثال، مسیو کرشیش اتریشی، که معلم توپخانه و ریاضی بود، به کمک دانش‌جویان خود دستگاه فرستندهٔ تلگراف ساخت که آغازی برای گسترش ارتباط از راه دور در کشور بود.

 

آموزش و پرورش نوین

بر اساس قانون اساسی ایران، آموزش و پرورش برای همهٔ کودکان و نوجوانان ایرانی تا دورهٔ متوسطه رایگان است و دولت وظیفه دارد امکان تحصیل را برای همگان از طریق وزارت آموزش و پرورش فراهم سازد.

نظام آموزشی ایران دارای دورهٔ ابتدایی، دوره راهنمایی، دوره متوسطه و دورهٔ پیش دانشگاهی است. علاقه‌مندان به کارهای عملی و فنی مهارت‌های لازم را در هنرستان‌ها و آموزشگاه‌های کار و دانش می‌گذرانند.

دانش‌آموختگان دوره پیش‌دانشگاهی در صورت موفقیت در آزمون‌های سراسری (کنکور)، به دانشگاه وارد می‌شوند.

 

وضعیت پرورش تفکر در مدارس ایران

در نظام آموزشی ایران هرچند که در ظاهر به پرورش تفکر اهمیت داده می‌شود و از اهداف آموزشی به حساب می‌آید ولی در عمل وضعیت به گونه‌ای دیگر است.

مدرسه ها، امروزه در ایران با انتقال فراوان مفاهیم تکراری بی‌معنا، فرصت اندیشیدن را از شاگردان گرفته‌اند. در حقیقت نظام آموزشی ایران فقط به کتابهای درسی و حفظ کردن آنها توسط دانش‌آموزان اهمیت می‌دهد. این در حالی است که تنها انتقال اطلاعات برای اندیشیدن کافی نیست. اندیشیدن نیز هدف نیست بلکه وسیله‌ای برای شناخت حقیقی است.

علت اصلی شکست و ناکامی بیشتر معلمان در برابر نوآوری‌های آموزشی به‌ویژه پرورش تفکر، باورهای غلط و از پیش‌ساختهٔ آنان است. مثلاً معلمان به جای اینکه روش آموختن و اندیشیدن را به شاگردان بیاموزند، آنان را در مقابل دانسته‌ها و واقعیت‌های علمی قرار می‌دهند. به عقیده جروم برونر مهم نیست که شاگردان چه می‌آموزند بلکه مهم این است که چگونه می‌آموزند.